Countdown; District 1 of Tehran in the grip of breaking the law | Conversation with Ghasem Motalebi, Alireza Einifar, and Hamed Mazaherian
مصاحبهگر: مرتضی خیاط پور نجیب، روژین پورزنگنه
تراکمفروشی، ساختوسازهای بیرویه، نمایش مصرف، نابودی فضای سبز، آشفتگی و برهم خوردن دید و منظر شهری، تنها بخشی از کلیدواژههایی است که نهتنها تهران و مناطق 22گانهاش را تحت تأثیر خود قرار داده، بلکه موجش سایر شهرهای ایران را نیز در برگرفته است. در شرایطی که منطقۀ 1 تهران و محلههایش به بستری برای بازنمایی ثروت بدل شده و نبضش در سیطرۀ قانونشکنیها به شماره افتاده است، بیشازپیش اهمیت و لزوم بازنگری در قوانین و ضوابط شهری و پافشاری در اجرای آنها و ایجاد نظم در سلسلهمراتب قانونی و حرکت در زمان احساس میشود. در این راستا کوچه با قاسم مطلبی، علیرضا عینیفر و حامد مظاهریان به گفتوگو نشسته است تا به ریشهیابی مسائلی بپردازد که تهران، بهویژه نیاوران و منطقۀ 1 سالهاست با آنها روبهروست.
مظاهریان:به نظرم اتفاق بد در این منطقه، افزایش ارزش زمین و استفادۀ حداکثری از آن هنگام طراحی ساختمان برای از دست ندادن میلیاردها تومان است. اتفاق بد، قانون برجباغها بود که به موجب آن نهتنها باغها از بین رفتند، بلکه شهر را با ساختمانهایی در قامت هیولا به نام برجباغ مواجه کردند. اتفاق بد، تراکمفروشی است که سردستۀ تمام آسیبهاست که مربوط به حوزۀ مدیریت شهری میشود. اتفاق بد، ابلاغ آییننامۀ نادرستی چون دادن مجوز برای عبور رمپ پارکینگ در حیاط آپارتمانهای مسکونی توسط شهرداری است که پایانی است بر حیات همان حداقل فضاهای سبز و حیاطهای کوچک؛ درحالیکه وجود هر درخت مهم و باارزش است. اگر هنوز در منطقۀ 1 تهران طبیعت هست و درختان قدیمی نفس میکشند و هنوز هم برای تهرانیها، البته اگر ترافیک اجازه بدهد، مقصدی برای گردش و سپری کردن اوقات فراغتشان است، باید بتوانیم شرایطی را فراهم کنیم که فضاها بیشتر در اختیار مردم قرار بگیرد. یکی از اقدامات، برداشتن حصارهاست، چراکه با حضور مردم در این مکانها نهتنها اتفاقی نمیافتد، بلکه موانع موجود را متأثر کرده و باعث بهبود و ارتقای بهتر آنها میشود.
عینی فر: در محلهای چون نیاوران، بدون دیدن از درون و تطبیق از بیرون، نمیتوان هیچ کار موضعی برای اصلاحش انجام داد. در حال حاضر میان ضوابط طراحی و آن چیزی که مردم خودشان در آن مداخله میکنند و انجام میدهند، خلأ حضور راهنماهای طراحی دیده میشود. به نظرم اگر قرار است برای نیاوران کاری انجام شود، باید نگاهی جامع وجود داشته باشد و حدفاصل ضوابط و واقعیت موجود، راهحلهای طراحی به شکل سهبعدی دیده شود. تا زمانی که این ناهماهنگیها از بین نرود و نظم برقرار نشود، هیچ تصمیم معقولی نمیتوان برای این فضای زندۀ شهری گرفت. تعریف مشکل مقدمۀ انجام کار است. هر ضابطهای که تعریف میکنیم باید به پادزهر و راههای دور زدنش هم فکر کنیم. شرط، نظم در سلسلهمراتب و حرکت در زمان است. مقررات باید بازبینی شوند و نباید روی آنچه ده تا پانزده سال پیش تعریف شده است، بایستیم و باید آن را بهتر کنیم. حالا که فرهنگش جا افتاده است، باید در مرحلۀ بعد برای بهبود شرایط، قوانین و ضوابط را از اساس اصلاح کنیم.
مطلبی: اگر بخواهیم کمی پایهایتر به این قضیه نگاه کنیم، به نظرم مشکل اساسی، نداشتن مبانی است. اتفاقی که افتاد و معضلی که با گسترش تهران به وجود آمد، از بین رفتن مفهوم و مصادیق ییلاق و قشلاق و بلعیده شدن روستاهای اطراف هستۀ مرکزی تهران، مثل ونک، ولنجک و غیره و درنهایت تجاوز به حریم روستاهای ییلاقی در شمال تهران بود. این روستاها نهتنها سرمایۀ بزرگ کالبدی و زیستمحیطی و اکولوژیک، بلکه سرمایههای اجتماعی تهران بزرگ هستند که امروز کموبیش از بین رفتهاند و همچنان به دلیل افزایش قیمت زمین در این منطقه و ولع سرمایهدارانی که منحط هستند، بر تخریب آنچه از آنها باقی مانده است، پافشاری میشود. حکایت بهبود منظر شهری تهران با ایجاد کمیتههای نما و حضور متخصصان، بهویژه در منطقۀ 1 که آینۀ منظر کلی شهر در بالادست است، اگرچه بیتأثیر نیست، اما با وجود درآمدزاییهای شهرداری و تراکمفروشیها، حکایت آن کسی است که میخواهد سوزنی را که ته چاه انداختهاند، بیرون بکشد و این کار بسیار دشواری است.
عکاس: نازنین حمصی
بدون دیدگاه