-
10960. برندۀ رتبۀ اول | بادگیرخانه- محمدحسین اقلیدس و حسین موثقیاین پروژه به‌مثابۀ گامی انتقادی در نحو تاریخی معماری یزد عمل می‌کند. «نحو» در اینجا به معنای منطق درونی ترکیب و سازمان‌یابی عناصر فضایی است. همان‌گونه که در زبان، معنا از طریق چینش واژه‌ها شکل می‌گیرد، در معماری نیز معنا از طریق چیدمان اجزای کالبدی و هندسی تولید می‌شود. نقطۀ آغاز پروژه نه بازنمایی تیپولوژی، بلکه وارونگی منطق تولیدکنندۀ آن است. بادگیر، که در سنت معماری کویری عنصری اقلیمی و الحاقی تلقی می‌شود، در اینجا به‌عنوان دستگاهی فضایی بازتعریف شده است؛ سامانه‌ای از روابط که معماری را از درون سازمان‌دهی می‌کند. در این پروژه، خانه دیگر در پناه بادگیر قرار ندارد؛ بلکه خودِ خانه بادگیر است. این وارونگی جایگاه فرم و سیستم را دگرگون می‌سازد. بادگیر دیگر ابژه‌ای افزوده بر بام نیست، بلکه به‌صورت یک «شرط میدانی» (Field Condition) عمل می‌کند که نظم فضایی و عملکرد اقلیمی را هم‌زمان تولید می‌کند. در این معنا، معماری دیگر اقلیم را بازنمایی نمی‌کند، بلکه آن را به‌واسطۀ منطق ساختاری خود پدید می‌آورد. چهارچوب فضایی پروژه شبکه‌ای از قاب‌ها (Frames) است؛ ماتریسی تکتونیکی و ادراکی که نه‌فقط محصورکننده، بلکه تولیدکنندۀ تفاوت‌های فضایی است؛ درون، بیرون و میان‌لایه‌ها. تکرار و تغییر در این نظام قاب‌مند، نحوی تازه از سازمان فضایی را شکل می‌دهد که هم‌زمان پیوسته و گسسته، مادی و ادراکی است. این قاب‌ها از جنس سازۀ بتنی و فلزی‌اند و در چندین مقیاس عمل می‌کنند: سازه‌ای، اقلیمی و بصری. مرز در این سیستم نه دیوار، بلکه مدولی از نور، جریان هوا و میزان دید است. علاوه بر این، قاب‌ها تجربۀ حرکتی و ادراکی ساکنان را شکل می‌دهند. هر قاب شبکه‌ای از نور، سایه و تهویۀ طبیعی تولید کرده و مسیرهای عبور و تعامل با محیط داخلی را تعریف می‌کند. فضاها هم‌زمان خصوصی و جمعی، باز و محصور، روشن و نیمه‌سایه‌اند. این لایه‌بندی فضایی، جریان باد و تابش آفتاب را مدیریت کرده و شرایط ریزاقلیمی مطلوبی خلق می‌کند. در همین حال، مقیاس‌بندی و هندسۀ قاب‌ها امکان بازتفسیر پیوستۀ تاریخ معماری یزد را فراهم می‌آورد. حرکت در میان قاب‌ها هم تعامل با ساختار تاریخی و بافت شهری را ممکن می‌سازد و هم تجربه‌ای جدید از فضاهای داخلی و عمومی ارائه می‌دهد. درنهایت، هدف بازآفرینی فرم‌های تاریخی نیست، بلکه استخراج و بازتولید منطق فضایی آن‌ها در چهارچوبی معاصر است. خانه، در مقام بادگیر، به ابزاری مفهومی بدل می‌شود؛ سازه‌ای که اقلیم را نه به‌عنوان محدودیتی بیرونی، بلکه به‌مثابۀ منطقی درونی درک می‌کند و تجربۀ فضایی معاصر را در پیوندی مستقیم با تاریخ، بافت شهری و نیازهای عملکردی انسان شکل می‌دهد. بدین ترتیب پروژه میان تداوم و تحول قرار می‌گیرد؛ نه گسست، بلکه بازتعریف رابطۀ معماری، اقلیم و شهر. -
10967. برندۀ رتبۀ دوم | خانه‌ای در بر- سید احمد نحوی، مریم تویسرکانی، شقایق جعفری، آناهیتا لسانی نجفآبادیبیان مسئله: طراحی خانه‌ای متناسب با نیازهای معاصر در شهر یزد: خانه‌ای در بر شهر یزد حاصل قرن‌ها زیست هوشمندانه در اقلیم خشک و سخت بیابان است؛ جایی که انسان میان طبیعت خشن و فرهنگ انسانی تعادلی ظریف و پایدار برقرار کرده است. ایدۀ اصلی طرح از همین منطق تاریخی زاده شد. همان‌گونه که لایه‌های خشت و گل در معماری بومی یزد بناها را چون پتویی در آغوش می‌گیرد تا از گرما و سرمای کویر محافظت کند، در این طرح نیز فضاهای داخلی در کنار هم قرار گرفته و با جداره‌ای ضخیم و ساده از خشت دربر گرفته شده‌اند. این پوسته در عین سادگی، پیوندی عمیق با بافت تاریخی محلۀ «چارسوق» دارد و نقش حفاظتی و اقلیمی آن یادآور مفهوم «پرستاری» در فرهنگ ایرانی است؛ پرستاری از آتش در آیین زرتشتی، از آب در قنات‌ها و از زندگی در دل بیابان. در درون این پوستۀ خام و آرام، جهانی رنگارنگ و پویا شکل گرفته است. فضاهای داخلی بر اساس نیازهای زندگی معاصر و تنوع سبک‌های زیست امروز طراحی شده‌اند. هر فضا با رنگ، فرم و شخصیت مستقل خود نمایانگر فردیت انسان مدرن است. این تفاوت و تنوع، در کنار آن جدارۀ واحد و آرام، تعادلی میان تمایز و هماهنگی می‌آفریند؛ گویی درون متکثر و پرانرژی، در آغوش بیرونی یکدست و اقلیمی آرام گرفته است. احجام رنگی که از میان این پوسته سربرمی‌آورند، یادآور حضور بادگیرها و برج‌های خشتی در خط آسمان یزد هستند. این احجام در عین هماهنگی با ضرباهنگ آسمان شهر، با زبانی امروزی و رنگارنگ، نیاز نسل جدید به زندگی پویا و متنوع را بازتاب می‌دهند؛ پاسخی به خشکی و محافظه‌کاری نهفته در بافت تاریخی، بی‌آنکه احترام آن از میان برود. ازنظر پایداری، طرح با بهره‌گیری از اصول معماری بومی و فناوری روز شکل گرفته است. چسبیدن احجام به جدارۀ ضخیم بیرونی و ساختمان‌های مجاور باعث کاهش تبادل حرارتی شده است، مصالح خشتی با جرم حرارتی بالا در بخش‌های جنوبی و شرقی نقشی مؤثر در تعادل دما دارد، جدارۀ شمالی دوپوسته به‌عنوان ناحیۀ بافر عمل می‌کند و جریان هوا با جانمایی بازشوها در برابر فضاهای سبز تقویت می‌شود. سقف‌های قوسی با سایه‌اندازی و افزایش تماس با باد، تهویۀ طبیعی را بهبود داده‌اند. بخشی از بنا در بطن زمین قرار گرفته است تا از ظرفیت حرارتی خاک بهره بگیرد و پنل‌های فتوولتائیک بر بام‌ها انرژی پاک تولید می‌کنند. بدین ترتیب، این بنا میان گذشته و آینده، میان خاک و رنگ، میان سکون و پویایی پیوندی زنده و پایدار برقرار می‌سازد. -
10822. برندۀ رتبۀ سوم و جایزۀ ویژۀ انرژی | ری‌جرز- دفتر «چیدار» | شکیب ضیایی و امید نصیریانیکی از درس‌هایی که بافت یزد به من یادآوری کرد، مرمت‌پذیری است؛ اینکه هر چیز بهجای کنار گذاشته شدن، می‌تواند دوباره احیا شود؛ مثل دوستی‌ای که بهجای رها شدن، با گفت‌وگو و توجه ترمیم می‌شود. در این بافت، بناها با تعمیرهای کوچک صدها سال دوام آورده‌اند؛ اما در دهه‌های اخیر، سیاست‌های حفاظتی خشک این چرخۀ مرمت را متوقف کرده و خانه‌ها را از جریان زندگی جدا کرده است. احیای این روح، یعنی بازگرداندن امکان ترمیم، نه‌فقط برای ساختمان‌ها، بلکه برای شیوۀ زیستن در شهر. برای طراحی خانۀ «دوست»، تصمیم گرفتیم از همان الگوی مرمت و احیاپذیری الهام بگیریم. پرسش اصلی این بود که چگونه می‌توان خانه‌ای طراحی کرد که هم به بافت احترام بگذارد و هم پاسخ‌گوی نیازهای انسان معاصر باشد؟ خانه‌ای که خود را با تغییر سبک زندگی سازگار کند و نیازی به ترک آن نباشد؛ فضایی که از گذشته می‌آموزد، در اکنون زندگی می‌کند و برای آینده آماده است. طراحی این خانه با مدول‌ها آغاز شد؛ مدول‌هایی با سازۀ فلزی قابل تعویض، عایق میانی و پوشش‌های بتنی که در صورت نیاز می‌توان آن‌ها را جایگزین کرد. در دل این مدول‌ها، مسیرهای حرکتی از فضاهای پرکننده به فضاهای خالی اضافه شدند تا در کنار رساندن ما از فضایی به فضای دیگر، امکانات دیگری هم ایجاد کنند. باکس‌های زیستی در بین این فضاهای نیمه‌باز محصور شده‌اند و کنترل آسایش حرارتی در فضاها به کمک تابش‌بندها و جریان طبیعی انجام می‌شود. تغییر سازۀ اصلی باعث شد دیگر نیازی به جرزهای ضخیم نباشد. بهجای افزودن دیوارهای سنگین به فضاهای بسته، تصمیم گرفتیم فضای حاصل از حذف آن‌ها را به فضاهای نیمه‌باز و حیاط اضافه کنیم. این فضا نهتنها از ظرفیت‌های اقلیمی بهره می‌برد، بلکه به مسیری تبدیل می‌شود که در دل پروژه حرکت می‌کند؛ منقبض و منبسط می‌شود، ما را از نور به سایه می‌برد و امکان مکث در کنج‌ها را فراهم می‌سازد. فضایی که از یک‌سو به درون خانه متصل است و از سوی دیگر، به کمک پوسته‌ای مشبک با کوچه وارد گفت‌وگو می‌شود. پوستۀ مشبک از سفال‌ها ساخته شده است که با سیستم قابل تعویض درون سازه جایگذاری می‌شود. در فصل‌های گرم، این پوسته با سامانۀ آبیاری مرطوب می‌شود و هنگام عبور باد باعث کاهش دمای هوای به میزان ۴ تا 6 درجۀ سانتی‌گراد می‌شود. این پوسته ضمن تأمین رطوبت در فضاهای نیمه‌باز، نور تابستان را فیلتر می‌کند و در زمستان، به دلیل زاویۀ پایین تابش، امکان نفوذ گرما را فراهم می‌سازد. درنهایت، خانۀ ری‌جرز به خانه‌ای بدل شد که با کوچه و بافت خود وارد گفت‌وگو می‌شود؛ پاسخی است به نیازهای انسان معاصر و ادامه‌دهندۀ چرخۀ زندگی در بافت؛ خانه‌ای که نهتنها عمر خود را با مرمت طولانی می‌کند، بلکه حس تعلق را در میان ساکنانش زنده نگه می‌دارد تا شاید زندگی همچون زنجیری که از نو پیوسته، میان مردم و بافت دوباره جریان یابد.
آثار منتخب شایستۀ تقدیر هیئت‌داوران
-
10760 | ستون‌های خندان-مهدی زارعمسئلۀ اصلی ایجاد فضایی برای تنهایی و جدا شدن از دنیای پرسرعت و رقابتی معاصر است؛ جهانی که فرصت زندگی در لحظه و پیدا کردن خود را به آینده موکول می‌کند؛ هدف تولید فضایی است که در آن انسان بتواند بدون توجه به زمان و مسئولیت‌هایش به خودش نگاه کند. به همین دلیل فضاها، به‌جز نیازهای اصلی، کاربری دیکته‌شده‌ای ندارند؛ این موضوع باعث می‌شود فرد خودش را ملزم به انجام کاری نداند و بتواند آزادانه فضا را تجربه و تماشا کند. با رفتن به درون خانه معنی متداول زمان به سخره گرفته می‌شود. این دیدگاه در مسیر گردشگاهی خانه نیز خوانده می‌شود، به‌گونه‌ای که برای وارد و خارج شدن از بنا در هر سطحی ابتدا باید به پایین‌ترین سطح خانه (منفی 8.20) رسید. تمام بخش‌های زیست‌پذیر خانه در درون زمین سازمان‌دهی شده است و این دیاگرام علاوه بر ایجاد فضایی برای دور شدن از شهر می‌تواند موضوعات اقلیمی را کنترل کند و دما را متعادل نگه دارد؛ این ویژگی اجازه می‌دهد تا از نهایت پتانسیل فضاهای باز و نیمه‌باز استفاده شود تا اندازه‌ای که تنها فضای بسته اتاق‌خواب باشد. فضاها ابتدا به دو بخش گوشه‌ها برای سیرکولاسیون عمودی و بخش جداره‌ها تقسیم شده‌اند. بخش جداره‌ها نیز به دو قسمت راهروی خدماتی و فضاهای اصلی سازمان‌دهی شده است. فضاهای اصلی نیز به دو شکل اتاق‌های کم‌ارتفاع با شکل سقف و پلان‌های متفاوت و همین‌طور نسبت نزدیکی یا دور بودن هر اتاق با آسمان و یک اتاق مستطیل‌شکل با ارتفاع بلند طراحی شده‌اند تا کیفیت‌های متنوع فضایی ایجاد کنند. فضاهایی با تناسبات غیرانسانی و معبدگونه که انسان در آن‌ها کوچک به نظر می‌رسد، در کنار فضاهای تنگ یا کوتاهی قرار دارد که حضور انسان در آن‌ها او را ملزم می‌کند به بدنش نسبت به فضا توجه کند تا به جایی برخورد نکرده و آسیبی نبیند. برای نورگیری، علاوه بر روزنه‌هایی روی سقف، یک حیاط مرکزی مربع‌شکل نور را به داخل پروژه هدایت می‌کند؛ حیاطی که سقف‌های شیب‌دار نیم‌دایره‌ای آن برای کنترل نور و همچنین در آرزوی باران، به داخل حیاط سرک کشیده‌اند و بر «ستون‌های خندان» می‌نشینند تا آب حاصل از باران که از داخل ستون‌ها وارد منبع آب شده است را ذخیره کنند. منظور از ستون‌های خندان، شکل برش‌خوردهٔ ستون‌های زیر سقف در پلان است که به‌واسطهٔ تعبیهٔ مسیری برای حرکت باران از ستون‌ها خالی شده‌اند. این تضاد و تناسب میان یزد کم‌آب، سقف‌ها و چاه عمیق و خالی در انتظار باران برگرفته از داستان نقاشی ماهی‌ها بر ظروف سفالی میبد است؛ ماهی‌هایی که به آرزوی آب گاهی در کنار خورشید و گنجشکک‌هایی بر ظروف سفالی نقاشی می‌شدند. -
10762 | خانه جایی برای تجربه- فرزین عباسی و محمد گلمحمدیانجایی که خانه تبدیل می‌شود به تجربه‌ای از نور و سایه، باد و باران، نه‌فقط یک پناهگاه. میل انسان همواره گریز از محدودیت و رسیدن به آزادی فضا بوده است؛ اما این میل در برابر شرایط اقلیمی ناچار به سازگاری شده و همین سازگاری شکل سکونت را تعیین کرده است. معماری یزد حاصل همین رابطه است؛ تعادلی میان نیاز به پناه و تمایل به گشودگی، تعادلی میان کنترل و پذیرش طبیعت. در این بستر، معماری نه در تقابل با اقلیم، بلکه در گفت‌وگو و هماهنگی با آن شکل می‌گیرد. این پروژه تلاشی است برای بازتعریف مفهوم خانه نه به‌عنوان فضایی بسته و محافظ، بلکه به‌عنوان بستری پویا که با عناصر طبیعی در ارتباط است. در این نگاه، نور، سایه، باد و باران فقط عوامل اقلیمی نیستند، بلکه به‌عنوان عناصر اصلی طراحی عمل می‌کنند و به شکل‌گیری فضا جهت می‌دهند. آن‌ها مرز میان درون و بیرون را تضعیف کرده و تجربۀ سکونت را از حالتی ایستا به حالتی پویا و زنده تبدیل می‌کنند. در این پروژه، فضا میان باز بودن و بسته بودن در تعادل است؛ نه به‌طور کامل محصور، نه به‌طور کامل آزاد. مرزها نرم و تدریجی هستند و در برخورد با نور و سایه تغییر می‌کنند. این پویایی باعث می‌شود فضا نسبت به شرایط محیطی واکنش نشان دهد و همواره در حال دگرگونی باشد. در چنین وضعیتی، سکونت به معنای انزوا از طبیعت نیست، بلکه تجربه‌ای میان درون و بیرون است؛ جایی که معماری بهجای جداسازی، پیوندی میان انسان و اقلیم ایجاد می‌کند. در ابتدا، خانۀ سنتی یزد را به‌عنوان پاسخی به شرایط سخت اقلیمی در نظر گرفتیم؛ اما در ادامه، این دیاگرام را شکستیم –نه‌فقط در یک سطح، بلکه در لایه‌ها و ترازهای مختلف- تا از فرم ایستا فاصله بگیرد و به فضایی پویا تبدیل شود. در این روند، حجم به سطح تبدیل شد، پر به خالی و محدودیت به گشودگی سپس پوسته‌هایی به طرح اضافه کردیم که جنس و منطق آن‌ها از خود یزد گرفته شده است. اگر بادگیر بخشی از خانه‌های سنتی یزد بوده، در این پروژه خود بنا به بادگیر تبدیل می‌شود. بادگیر از پوستۀ بیرونی جدا شده و در دل فضا نفوذ کرده است؛ گاهی نقش دیواره را دارد، گاهی مسیر عبور نور و گاهی مجرایی برای حرکت هوا. درنهایت، با قرار دادن فضای سبز در تراز بالایی پروژه، چرخه‌ای از جریان هوا شکل گرفت؛ چرخه‌ای که پروژه را زنده و قابل‌تنفس می‌کند. باد از طریق دهانه‌های بادگیر، که در ارتفاعات و در چهار جهت اصلی قرار گرفته‌اند، به درون فضا هدایت می‌شود. پس از خنک‌سازی محیط، هوای گرم از طریق ویدهای پراکنده در ترازهای مختلف به سمت بالا حرکت می‌کند. این جریان پس از عبور از لایۀ فضای سبز در تراز بالایی، تازه‌سازی می‌شود. -
10838 | نهان‌خانه- ایمان سیدان، شکیبا ایزدی و محمد بختیاردر پشت مسجد جامع یزد، در قلب بافت تاریخی و اصیل شهر، زمینی قرار دارد که طراحی آن برای ما چالشی در میان سکوت و زندگی بود. هدف اصلی این طرح، خلق فضایی بود که در ظاهر خاموش و آرام به نظر بیاید، اما در درون خود جریان زندگی، نور و حرکت را در بربگیرد؛ خانه‌ای که درونش زنده است، اما در بافت، فروتن و هم‌نشین باقی می‌ماند. با این رویکرد، مطالعۀ خود را از الگوهای معماری بومی یزد آغاز کردیم؛ از خانه‌های حیاط‌مرکزی گرفته تا پلان‌های چلیپاگونه که هریک روایتگر رابطه‌ای میان درون و بیرون‌اند. در ادامه، به نظام هندسی «سه در سه» رسیدیم؛ فرمی متشکل از نه مربع که با تکیه بر تناسبات معماری سنتی، به ساختار فضایی پروژه هویت بخشید. برای حفظ مقیاس انسانی و هماهنگی با ارتفاع خانه‌های اطراف، تصمیم گرفتیم پروژه را به درون زمین ببریم. این حرکت عمودی به ما امکان داد تا فضاهای زندگی را در لایه‌هایی از عمق و نور سامان دهیم. فرم سه در سه در سطوح مختلف گسترش یافته و با پله‌های نامنظم، همچون رشته‌ای از مسیرها و دیدها، به هم متصل شده است. در این ساختار، بام هر مکعب به کف مسیر بعدی تبدیل می‌شود؛ سلسله‌مراتبی از بام و مسیر که پیوستگی فضا را ممکن و ملموس می‌سازد. در طرح ما هیچ پنجره‌ای به‌طور مستقیم به کوچه باز نمی‌شود؛ تمامی بازشوها در حیاط مرکزی حل شده‌اند تا خلوت و آرامش فضا حفظ شود. مسیر از ورودی خانه شروع می‌شود، سپس به فضای میانی می‌رسد و از آنجا به آشپزخانه، پذیرایی و در ادامه به اتاق‌ها امتداد می‌یابد. در کف خانه، حوضی جاری است و دو گلخانۀ عمودی در دو گوشه از سایت، جریان نور، هوا و زندگی را به عمق فضا می‌کشند و همچون نخ‌هایی سبز، این حجم‌ها را به هم می‌دوزند. «نهان‌خانه» می‌تواند برای یک خانواده یا چند گروه کوچک یک تا سه‌نفره مناسب باشد. در امتداد الگوی خانه‌های قدیمی، فضاها کارکردی انعطاف‌پذیر دارند؛ اتاقی که با پهن شدن سفره به سالن غذاخوری تبدیل می‌شود، با پشتی محل استراحت است و با پهن کردن تشک، به اتاق‌خواب بدل می‌شود. همین چندعملکردی بودن به خانه امکان می‌دهد تا با کمترین فضا، بیشترین زندگی را در خود جای بدهد. در نهان‌خانه، فضاهای باز و نیمه‌باز به‌صورت پیوسته در حرکت‌اند؛ ایوان‌ها، پله‌ها و بام‌ها همچون حلقه‌هایی در زنجیرۀ زندگی عمل می‌کنند. نهان‌خانه تلاشی است برای بازخوانی آرامش، سکوت و زندگی در درون بافت کهن یزد؛ گفت‌وگویی میان زمین، نور و انسان. -
10910 | دیوار- شروین خدامی، محمدحسین ثقفی‌فر و مینه میرزاخانیانقدم می‌گذاریم به فضای عریان بی‌انتهایی که چیزی جز ما و زمین زیر پاهایمان به نظر نمی‌آید. همچون زندانیان، بهت‌زده روی زمین می‌نشینیم و با نگاه‌هایی پرسان، به اطراف به‌دقت می‌نگریم تا بفهمیم به‌راستی در فضایی که فقط «هیچ» حضور دارد، چه چیزی ما را این‌گونه به بند کشیده است؟ زمانی می‌گذرد تا جسارت کسی برای شکستن سکوت، ماهیت این هیچ را برای‌مان آشکار سازد. به‌محض به زبان آوردن اولین واژه، همه‌چیز دگرگون می‌شود. ناگهان در جای‌جای این محیط سه‌بعدی، واژگانی با مختصات منحصربه‌فرد آشکار می‌شود. به بالا نگاه می‌کنیم؛ این فضای مملو از کلمات، تمام آسمان را بلعیده است. به سراغ هر واژه که می‌رویم، دریچه‌ای از یک مفهوم، احساس یا تصویر به روی‌مان گشوده می‌شود. به سراغ نام یک شهر می‌رویم: «یزد». واژهای سه‌حرفی با دامنه‌ای گسترده‌تر از تمام حروف الفبا؛ واژهای تک‌سیلابی که همچون کرم‌چاله‌های مرموز، آدمی را سوار به ارابۀ خاطراتش به دنیای تصاویر و احساسات می‌برد. اگرچه اتمسفر این عالم بسته به تجربیات شخصی، هیبتی منحصربه‌فرد دارد، اما هرچه باشد، به گمان‌مان رنگ دارد، دما دارد، بافت و هندسه دارد. بنابراین از مجرای سخن به پندار آدمیان وارد می‌شویم و از قفسۀ خاطرات‌شان، چند ویژگی مشترک که مورد علاقه‌مان واقع می‌شود را دست‌چین می‌کنیم. پروژه در همین نقطه آغاز و با یافتن علت آن خاطرات ناگهان به پایان می‌رسد. یزد؛ این کرم‌چالۀ سه‌حرفی، خورشیدی قدرتمند و شب‌های پرستاره‌ای دارد، خانه‌هایش از خاک است؛ گویی همین حالا از زمین سر برآورده‌اند؛ حریم عقیدتی برخی مردمانش، محکم‌تر از دیوارهای پر ضخامت خانه‌هایشان است و تنها پناه از گرمای تموز، زمین فرونشستۀ زیر خانه است. برمی‌گردیم، حالا روی کاغذهایمان چه کنیم؟ علیه‌شان بشوریم یا تکراری دگر از آن‌ها باشیم؟ تکنولوژی را ابزار سرکوب اقلیم کنیم یا بگذاریم این روند همان‌گونه که هست ادامه یابد؟ می‌اندیشیم و به نظرمان می‌رسد باید سکو باشیم برای عرصۀ پیش روی‌مان، سایه‌بان باشیم برای ساکنان‌مان، زمین باشیم برای گرمازدگان‌مان، هوا باشیم برای زمین‌مان، حریم باشیم برای مردمان‌مان و نور باشیم برای حیاط‌مان. شاید تنها یک «دیوار» باشیم. -
10916 | خانۀ دوست، خانۀ هنرمند- مهدی موسویزادهدرونبودگی همواره یکی از عناصر بنیادین معماری ایرانی بوده است. بااین‌حال، این کیفیت به معنای قطع ارتباط خانه از محیط پیرامون نیست، بلکه خانۀ ایرانی همواره تعادلی میان درون و برون برقرار کرده است. درهای آن نهتنها مرز فیزیکی خانه با محله، بلکه نشانه‌ای از میزبانی و دعوت به حضور بوده است. هنوز هم اگر در بافت تاریخی شهرهایی چون یزد قدم بزنیم، با درهای گشوده‌ای مواجه می‌شویم که ما را به درون خانه و دنیای صمیمی ساکنانش فرامی‌خوانند؛ اما به‌مرور این درها بسته شد، بافت تاریخی این شهرها کهنه و فراموش شد، معماری اصیل و ارزشمند آن‌ها تخریب شد و جای آن را ساختمان‌های بی‌هویت گرفت. در پروژۀ «خانۀ دوست، خانۀ هنرمند» این روحیۀ گشایش و دعوت بازآفرینی شده است. درها بهجای بسته‌شدن، به بیرون گشوده می‌شوند تا نشانه‌ای از استقبال و دوستی باشند؛ دعوتی برای حضور دوستان، همسایگان و رهگذران در کنار صاحب‌خانه. بدین ترتیب خانه به کانونی برای گرد هم آمدن دوستان بدل می‌شود و دوستی و صمیمیت را به محله باز‌می‌گرداند. معماری «خانۀ دوست، خانۀ هنرمند» همانند بافت تاریخی شهر یزد از خاک سر برآورده است. جرزهای ساختمان با استفاده از خاک برداشت‌شده از سایت و با روش خاک کوبیده ساخته می‌شوند؛ رویکردی پایدار که علاوه بر کاهش نیاز به مصالح، هزینه و انرژی حمل‌ونقل را نیز کاهش می‌دهد. این پروژه برای سکونت و کار یک هنرمند طراحی شده است و طراحی آن به‌گونه‌ای است که امکان زندگی حداقلی را تقویت می‌کند؛ روشی پایدار با هدف زندگی در حداقل فضای ممکن و کاهش ردپای انسانی. چرخش درها امکان استفادۀ انعطاف‌پذیر از فضا را برای کاربر فراهم می‌کند. به‌این‌ترتیب می‌توان میزان نور طبیعی و دید و حریم‌ها را تنظیم کرد. طراحی فضاهای داخلی به‌گونه‌ای است که آزادی عمل کاربر در استفاده از فضا حفظ می‌شود. به‌جز فضاهای ثابت مانند آشپزخانه و سرویس بهداشتی، سایر اتاق‌ها قابلیت تبدیل‌شدن به نشیمن، فضای غذاخوری، اتاق‌خواب، فضای مطالعه، کارگاه یا نمایشگاه هنری، اتاق مهمان و... را با توجه به نیاز کاربر دارند. در طراحی سایت‌پلان، ارتقای کیفیت زیست در مقیاس محله و افزایش قابلیت پیاده‌روی مورد توجه بوده است. در وضعیت کنونی، زمین پروژه به محلی برای پارک خودروها تبدیل شده و نوعی اغتشاش بصری و گسست فضایی در بافت ایجاد کرده است. ازاین‌رو علاوه بر طراحی «خانۀ دوست»، پیشنهاد شکل‌گیری فضایی با کاربری عمومی مثل گالری (خانۀ هنرمند) در قطعه زمین روبه‌روی آن ارائه شد تا بستری برای تعاملات اجتماعی، فرهنگی و هنری میان ساکنان محله و هنرمندان فراهم آید. -
10923 | زیر خط- امیرمحمد خداپناهی و ساسان واحدزادهدر بررسی خانه‌های سنتی ایران، اغلب نگاه ما متوجه بناهای باشکوه و شناخته‌شده‌ای است که بازتاب زندگی طبقات مرفه بود‌ه‌اند. درحالی‌که بخش قابل‌توجهی از مردم در هر دوران در خانه‌های ساده‌تری زندگی می‌کردند. امروز نیز بیشتر پروژه‌های شاخص معماری در خدمت قشر برخوردار جامعه است. در شرایط اقتصادی فعلی با افزایش قیمت مسکن و کوچک‌تر شدن هستۀ خانواده‌ها، نیاز به الگوهای سکونت اشتراکی بار دیگر اهمیت می‌یابد. بازخوانی خانه‌های قدیمی یزد -جایی که چند خانواده پیرامون حیاطی مشترک زندگی می‌کردند- می‌تواند راهی برای بازتعریف زیست معاصر در مقیاسی انسانی و جمعی باشد. ازاین‌رو با جدا کردن و اشتراکی کردن بخش‌هایی از خانه مثل مطبخ و پذیرایی می‌توان قیمت مسکن و مصرف انرژی را کاهش داد. برای کسانی که با توجه به میزان درآمدشان زیر خط فقر به‌حساب می‌آیند، این خانه‌ها می‌تواند آلترناتیوی برای خانه‌دار شدن در شهر باشد، نه حاشیۀ آن. از طرفی، با توجه به اقلیم منطقه و بحران انرژی در ایران، در طراحی خانه‌های امروز باید توجه بیشتری به روش‌های پایدار در طراحی داشت. ازاین‌رو در این پروژه سعی کردیم بخش‌هایی از شهر و خانه را مانند گذشته به زیر خط زمین ببریم؛ جایی که می‌توان تابش مستقیم خورشید را کنترل کرد و تبادل حرارتی را کاهش داد و اختلاف دما در شب و روز را به حداقل رساند. از طرف دیگر، با بازخوانی الگوی تابستان و زمستان‌نشین تلاش کردیم تغییراتی در استفادۀ حداکثری از فضا داشته باشیم. به این صورت که کاربری فضاها در فصل‌های مختلف جابه‌جا خواهد شد و می‌توان در ساعاتی بار مصرفی زون‌هایی از خانه را به حداقل رساند. این مورد با جابه‌جایی کاربری اتاق‌خواب و نشیمن در فصول مختلف اتفاق خواهد افتاد. این جابه‌جایی به سه روش مختلف در این پروژه تمرین شده است. یزد شهری است با بافت و خط آسمان منحصربه‌فرد که رشد شهری آن نباید به این دو آسیبی برساند. ازاین‌جهت در این پروژه شهر بهجای رشد عمودی یا افقی، زیر خط آسمان شهر و به‌صورت معکوس در پیوند با خاک رشد خواهد کرد. زیرزمینی که از دیرباز پناهگاهی طبیعی بوده است، این‌بار به شیوه‌ای دیگر لایه‌ای دیگر از شهر را می‌سازد که این لایه می‌تواند با لایۀ زیرزمینی خانه‌ها ارتباطی پویا داشته باشد. به همین دلیل در طراحی این پروژه با پایین بردن لایۀ بازار جدید و ایجاد شکاف‌هایی در لایۀ بالایی شهر، به لایه‌ای زنده و نزدیک‌تر به شرایط آسایش در زیر زمین دست پیدا خواهیم کرد. «زیر خط» تمرینی است برای آنکه بخشی از شهر سهم ما باشد. -
10969 | نمای درون- پارسا موثقی، مهسا اسماعیلی ایوانکی و ریحانه خادمیهبرهنگی یا پوشش کامل مواجهه با بدن را به تأخیر می‌اندازند. تنها در لحظۀ تنش میان آشکارگی و پوشیدگی است که می‌توان به‌راستی با تن روبه‌رو شد. مسئلۀ این پروژه نیز در پی همین تنش شکل گرفت؛ خلق نوعی اروتیسیزم فضایی، نه به‌مثابۀ بازنمایی میل، بلکه به‌عنوان ابزاری برای «فهم خود فضا» و بازاندیشی در مفهوم حریم؛ بدیلی برای حریم‌های یزد. اما اروتیزه‌شدن فضا چگونه رخ می‌دهد؟ پاسخ در جابه‌جایی مرزها و بازتعریف حریم‌هاست. در میل به یکی شدن و هم‌زمان جدایی، در فشردگی و گسترش، در گسترش یک‌سویۀ مرزهای مجازی و در لغزشِ دائم وضعیت‌های منفک. سخن گفتن از حریم بدون اشاره به «پوشیدگی» ممکن نیست. این پرسش همچنان پابرجاست: آیا می‌توان پوشیدگی‌های تاریخی در معماری یزد را به ابزاری برای بازخوانی حریم بدل کرد؟ آیا می‌توان آن‌ها را نه به‌عنوان حفاظ، بلکه به‌عنوان امکانی برای دیدن و پنهان‌شدن، برای خواستن و بازایستادن، بازتعریف کرد؟ برای این وضعیت، ساختاری لازم بود که تنش را نه پنهان، بلکه آن را تولید کند. ازاین‌رو نظامی فضایی طراحی شد که از طریق تفکیک فضاها و ایجاد مراکز بالقوه، امکان شکل‌گیری و بازتعریف رابطۀ میان فضاها را فراهم آورد. در چنین وضعیتی، فضاها میدان‌هایی ناپایدار می‌شوند با مرزهایی که فیزیکی‌اند، اما از حیث ادراک، پیوسته در حال گسترش و لغزش هستند. درنتیجه، ساختار کلی پروژه به دو قلمروی کار و لذت تقسیم شد؛ دو قلمرویی که محور افقی میان‌شان، چون دستگاهی فضایی، میل متقابل و فاصله را هم‌زمان تولید می‌کند. این محور، ماشین اروتیسیزم است؛ ماشینی که مرزها را فیزیکی جدا می‌سازد، اما آن‌ها را در سطح ادراک گسترش می‌دهد. فضایی برای دیده‌شدن و پنهان‌ماندن و برای تماس و امتناع. در برابر محور پیشین، دو محور عمودی نیز شکل می‌گیرد: محورهایی فضایی که هم فضاهای خرد را جدا می‌کنند و هم مسیرهای دید و حرکت در محور z را می‌گشایند. در تلاقی این سه محور، لحظاتی شکل می‌گیرد که تنش میان جدایی و تماس به اوج می‌رسد؛ در یکی دید از سطح به زیرزمین می‌لغزد و در دیگری سپس دوباره به بالا پرتاب می‌شود؛ نوعی نگاه دوگانه. بازبینی حریم با تعریف مرزهای قطعی و سعی برای از بین بردن قطعیت آن‌ها رخ می‌دهد. با تعریف دیواری که جدا می‌کند، اما امکان اتصال می‌دهد، با تعریف مرزهایی که تعیین‌کننده، اما شکننده‌اند. با آرزوی تولید وضعیتی که فضای فیزیکی با مرز روشنی کار کند، اما فضای ذهنی به‌صورت دائم در حال تغییر و شکل‌گیری باشد؛ یادآور Étant donnés دوشان، اما این بار خود معماری به تماشای خویش در آمده است.
بیانیۀ هیئت‌داوران
مسابقۀ معماری «خانۀ دوست کجاست؟»- دورۀ پنجم
مسابقۀ «خانۀ دوست کجاست؟» از آغاز نه در پی ارائۀ پاسخی قطعی، بلکه در جست‌وجوی طرح یک پرسش مشترک شکل گرفت؛ پرسشی دربارۀ خانۀ معاصر و نسبت انسان با مکان. در دورۀ پنجم، این پرسش در چهارچوب بافت تاریخی یزد و در تقاطع گفت‌وگوی گذشته و اکنون مطرح شد؛ جایی که هر مداخلۀ معماری ناگزیر از مواجهه‌ای آگاهانه با لایه‌های متراکم تاریخی و فرهنگی است.
بررسی آثار این دوره نشان داد که مسئلۀ «خانه در بافت تاریخی» نه دغدغه‌ای حاشیه‌ای یا فقط نوستالژیک، بلکه پرسشی زنده و جدی در معماری امروز است. مواجهۀ خلاقانۀ شرکت‌کنندگان با این موضوع، افق‌هایی تازه و حساسیت‌هایی نو را پیش روی داوران گشود.
فرایند داوری مطابق برنامۀ دبیرخانه و در سه مرحله انجام شد.
در مرحله نخست، هریک از داوران به‌صورت مستقل و بدون اطلاع از نظر سایر اعضا، تمامی آثار رسیده (160 اثر) را بررسی و براساس معیارهای فردی خود امتیازدهی کردند. هدف این مرحله، ثبت نگاه‌های متکثر و حفظ تنوع خوانش‌ها پیش از ورود به گفت‌وگوی جمعی بود. آثاری که حداقل امتیاز لازم را کسب کردند، به مرحلۀ دوم راه یافتند.
در مرحله دوم، داوری از حالت فردی فاصله گرفت و به فرایندی گفت‌وگومحور تبدیل شد. داوران دیدگاه‌های خود را دربارۀ هر پروژه، دلایل انتخاب، نقاط قوت و ویژگی‌های متمایز آن از منظرهای مختلف تشریح کرده و از انتخاب‌های خود دفاع کردند. این گفت‌وگوها نه برای اقناع کامل یا رسیدن به اجماع مطلق، بلکه برای روشن‌تر شدن لایه‌های پنهان آثار و درک تفاوت دیدگاه‌ها شکل گرفت. درنهایت، هر داور رأی نهایی خود را به‌صورت مستقل ثبت کرد و یازده اثر که امتیاز بیشتری داشت، انتخاب شد.
با وجود گفت‌وگوهای گسترده، اجماع کامل میان داوران برای رسیدن به رتبه‌های برتر حاصل نشد. این اختلاف آرا نتیجۀ طبیعیِ پیچیدگی مسئله و تنوع رویکردهای پروژه‌هاست؛ امری که خود از ارزش‌های این مسابقه به شمار می‌آید.
در پاسخ به این وضعیت، داوران تصمیم گرفتند برای ایجاد فضای گفت‌وگوی سازمان‌دهی‌شده، پروژه‌های منتخب را در سه دسته مشخص و براساس رویکردهای قابل دفاع در مواجهه با مسئلۀ «خانه در بافت تاریخی» معرفی کنند:
رویکرد نخست: با کمینه‌سازی حضور بنا در بافت و فروبردن خانه در زمین، تلاش کرده است تا سطح زمین را آزاد بگذارد و امکان خوانشی آرام و معاصر از فضا فراهم آورد. سازمان‌دهی زیرسطحی فضاها، بهره‌گیری از جرم حرارتی، کنترل نور و تهویه، پاسخی هم‌زمان به الزامات اقلیمی و حساسیت‌های بافت ارائه می‌دهد.
رویکرد دوم: خانه را به‌مثابۀ ادامه‌ای معاصر از بافت تاریخی می‌بیند. سازمان فضایی، فرم و انتخاب مصالح بر پایۀ بازخوانی آگاهانه عناصر تاریخی شکل گرفته و پیوندی معنادار میان گذشته و اکنون برقرار کرده است؛ تلاشی برای تداوم بدون تقلید و گفت‌وگو بدون انفعال.
رویکرد سوم: با تمرکز بر تنوع شیوه‌های زیست معاصر و انعطاف‌پذیری فضایی، خانه را به‌عنوان ساختاری قابل‌تغییر تعریف می‌کند. این رویکرد امکان تطبیق با سبک‌های مختلف زندگی را فراهم می‌سازد، بی‌آنکه ارتباط با زمین و بستر تاریخی را نادیده بگیرد.
درنهایت در مرحلۀ سوم و دومین جلسه حضوری یازده اثر برای مرحلۀ سوم در تاریخ 12 دی‌ماه روی میز داوری قرار گرفت.
پس از گفت‌وگوهای گسترده ابتدا ده اثر با اجماع داوران به‌عنوان پروژه‌های برگزیده انتخاب شد و پس‌ازآن با دریافت رأی پنهان هر داور برای پنج اثر برگزیدۀ خود، سه اثر که دارای امتیاز بیشتر بودند به‌عنوان رتبه‌های اول تا سوم برگزیده شد. شایان توجه است که هیئت‌داوران نیز تا زمان اعلام نتایج از سه اثر برگزیده مطلع نیستند.
هیئت‌داوران بر این باور است که در مسابقه‌ای که فراتر از یافتن پاسخی مشخص بر پرسشی واحد، بر پرسش و استراتژی‌های مواجهه متمرکز است، همگرا نبودن کامل آرا نهتنها قابل‌انتظار، بلکه ارزشمند است. این مسابقه نشان داد که معماری می‌تواند همچنان عرصۀ طرح پرسش‌های متکثر باشد؛ جایی که اندیشیدن بر پاسخ تقدم دارد.
در پایان، هیئت‌داوران ضمن قدردانی از تمامی شرکت‌کنندگان، آثار ارائه‌شده را نشانه‌ای از روح جست‌وجوگر نسل امروز معماران می‌داند؛ نسلی که معماری را نه به‌مثابۀ پاسخی نهایی، بلکه به‌عنوان فرایندی زنده، مسئولانه و اندیشمندانه برای آینده می‌بیند.
گروه داوری
زهرا آرمند، هیوا ابن عباس، رضا حبیب زاده، سعید خاقانی، دانیال شاملو، محمد عرب، مهدی گرامی
گزارش مدیر مسابقۀ پنجمین دوره مسابقه «خانۀ دوست کجاست؟» – سال 1404
مرتضی خیاط پور نجیب. 12 دی 1404
نشریۀ فرهنگی-هنری «کوچه باغ هنر و اندیشه»، پنجمین دورۀ مسابقۀ طراحی معماری «خانۀ دوست کجاست؟» را در پاییز و زمستان سال 1404 با موضوع طراحی یک خانه متناسب با شرایط، ظرفیت‌ها و محدودیت‌های معاصر و در تعامل با محلۀ تاریخی «چهارسوق» یزد برگزار کرد. این مسابقه در راستای دغدغه‌های فرهنگی-هنری نشریه پیرامون مسئلۀ طراحی خانه و فضاهای زندگی اجرا شد.
در این دوره، داوران مسابقه در دو کارگروه معماری و انرژی فعالیت کردند. جایزۀ ویژه انرژی به‌منظور ارتقای طراحی اقلیمی براساس میراث تاریخی منطقه و کاهش نیاز به انرژی برای گرمایش، سرمایش و تهویۀ مکانیکی به این رقابت افزوده شد. داوری آثار این جایزۀ ویژه بر عهدۀ کارگروه انرژی متشکل از متخصصان برجستۀ این حوزه بود.
تا پایان مهلت قانونی ارسال پروژه‌ها، یعنی 20 آبان 1404، 187 پروژه به دبیرخانۀ مسابقه ارسال شد. از این تعداد، 27 پروژه به دلیل تخلفات پیش از مرحلۀ داوری حذف شدند و درنهایت 160 پروژه به مرحلۀ داوری راه یافتند. تخلفات منجر به حذف پروژه‌ها شامل موارد زیر بود:
- استفاده نکردن از حداقل 4 تصویر ارائه‌شده برای فتومونتاژ
- رعایت نکردن تناسبات و نسبت‌های تصویر ویدئو یا بازۀ زمانی مشخص‌شده برای آن
- نقص در مدارک ارسال‌شده (آزاد نبودن دسترسی به محتوای لینک ارسالی، ارسال لینک نادرست یا ارسال لینک بدون محتوا یا تکراری برای هر بخش)
- رعایت نکردن تعداد کلمات تعریف‌شده در بخش توضیحات اثر (400 تا 450 کلمه به زبان فارسی).
داوری آثار در دو کارگروه معماری و انرژی در پنج مرحله مرتبط باهم برگزار شد که با توجه حجم بسیار بالای پروژه‌ها و مدارک از تاریخ 23 آبان تا 12 دی 1404 به طول انجامید. مراحل داوری مسابقه به شرح زیر بوده است:
مرحلۀ اول: ارزیابی اولیۀ مدارک انرژی توسط کارگروه انرژی (23 آبان تا 25 آبان). در این مرحله، داوران کارگروه انرژی به بررسی 100 پروژه از میان 160 پروژه که گزارش انرژی همراه با مدارک خود را ارسال کرده بودند، پرداختند. این ارزیابی به‌منظور اصالت‌سنجی مدارک انرژی و راهنمایی بهتر و جلب اعتماد داوران معماری در مراحل بعد در خصوص کیفیت مدارک انرژی انجام شد. در پایان این مرحله، داوران کارگروه انرژی 30 پروژه را انتخاب کردند و 70 پروژۀ دیگر به دسته پروژه‌های دارای مدارک معماری منتقل شد. لازم به ذکر است که انتخاب جایزۀ انرژی منوط به کسب حداقل 10 امتیاز در مرحلۀ داوری معماری تعیین شده بود، چرا که در این مسابقه کیفیت مطلوب طراحی معماری یک اصل اساسی غیرقابل‌چشم‌پوشی بود.
مرحلۀ دوم: ارزیابی اول مدارک معماری توسط کارگروه معماری (1 آذر تا 15 آذر). در این مرحله، داوران کارگروه معماری به بررسی مدارک 160 پروژه پرداختند که شامل 130 پروژۀ معماری و مدارک 30 پروژه نامزد دریافت جایزۀ انرژی بود. هریک از داوران مجاز بودند 10 پروژه را از بین 160 پروژه به ترتیب اولویت معرفی کنند. پروژه‌هایی که حداقل 10 امتیاز کسب می‌کردند، به مرحلۀ بعد راه پیدا می‌کردند. درنهایت، 39 پروژه حائز امتیاز شدند که از میان آن‌ها، 18 پروژه با حداقل 10 امتیاز به مرحلۀ بعد راه یافت.
مرحلۀ سوم: داوری دوم «نهایی» کارگروه انرژی (22 آذر تا 28 آذر). با توجه به شرایط و ضوابط مسابقه که عدم اعلام برندۀ جایزۀ انرژی را ممکن می‌ساخت، اگر هیچ‌یک از 18 پروژۀ مرحله قبل در بین 30 نامزد جایزۀ انرژی قرار نمی‌گرفتند، این مرحله برگزار نمی‌شد و عملاً برنده‌ای برای جایزۀ انرژی وجود نداشت؛ اما با توجه به اینکه 6 پروژه از 18 پروژه نامزد جایزۀ انرژی نیز بود، مرحلۀ نهایی داوری جایزۀ ویژه انرژی برگزار شد. خوشبختانه داوران کارگروه انرژی از بین این 6 پروژه برندۀ جایزۀ ویژه انرژی را انتخاب کردند. این انتخاب برای نشریۀ «کوچه» بسیار فرخنده است و امیدواریم با حمایت علمی و مالی از این جایزه، چراغ توجه به مسئلۀ انرژی در مسابقات کوچه روشن بماند.
مرحلۀ چهارم: داوری سوم کارگروه معماری (5 دی) به‌صورت حضوری در شهر یزد با حضور هفت نفر از داوران برگزار شد. پیش از این جلسه، بازدید از سایت و تبادل‌نظرهای متعددی بین داوران انجام شده بود. در پایان این مرحله، از مجموع 18 پروژه، 11 پروژه به‌صورت اقناعی به مرحلۀ بعدی داوری راه پیدا کردند.
مرحلۀ پنجم: داوری چهارم «نهایی» کارگروه معماری در تاریخ 12 دی‌ماه در شهر تهران برگزار شد. با توجه به محدودیت‌های ناشی از عدم امکان حضور در شهر یزد و اعتقاد داوران به ضرورت انجام بررسی‌های دقیق‌تر روی یازده پروژۀ نهایی، تصمیم به برگزاری جلسۀ دوم حضوری در تهران اتخاذ شد. این جلسه برای تسهیل تبادل‌نظر و ارزیابی عمیق‌تر پروژه‌ها توسط داوران، یک هفته پس از جلسۀ قبلی برگزار شد. در این جلسه، شش نفر از داوران به‌صورت حضوری و یکی از داوران (آقای محمد عرب) به‌صورت آنلاین شرکت کردند. هدف این جلسه تعیین برندگان رتبه‌های اول، دوم و سوم و همچنین انتخاب هفت اثر منتخب بود. پس از چند ساعت بحث و تبادل‌نظر، هریک از داوران با اختصاص امتیازاتی بین 1 تا 5 به پنج پروژۀ مورد نظر خود از میان یازده پروژۀ نهایی، برندگان و آثار منتخب مسابقه را مشخص کردند.
برای افزایش شفافیت در تصمیمات اتخاذشده توسط دبیرخانه، پروژه‌های حذف‌شده به همراه دلایل حذف در وب‌سایت نشریۀ «کوچه» معرفی خواهند شد. همچنین برای ارتقای شفافیت تصمیمات داوران، 10 پروژۀ منتخب به همراه گزارش جلسۀ داوری و آرای تفصیلی آنان در ویژه‌نامۀ مسابقه منتشر خواهد شد. لازم به ذکر است که به دلیل معرفی نکردن ده پروژۀ منتخب در زمان مقرر در مرحلۀ اول داوری کارگروه معماری توسط داور محترم جناب علیرضا مشهدی‌میرزا، همکاری با ایشان در مسابقه امکان‌پذیر نشد.
در پایان، ضمن قدردانی از حامیان مالی که نقش بسزایی در این رویداد فرهنگی-هنری با رویکرد شهر و معماری ایفا کردند و همچنین همکاران اجرایی مسابقه در نشریۀ «کوچه»، ده اثر منتخب به شرح زیر معرفی می‌شود:
| برندۀ رتبۀ اول | ||||
| بادگیرخانه | محمدحسین اقلیدس و حسین موثقی | 10960 | ||
| برندۀ رتبۀ دوم | ||||
| خانه ای در بر | سید احمد نحوی، مریم تویسرکانی، شقایق جعفری، آناهیتا لسانی نجف‌آبادی و مینا باغبان رسولی | 10967 | ||
| برندۀ رتبۀ سوم | ||||
| ری‌جرز | دفتر «چیدار» | شکیب ضیایی و امید نصیریان | 10822 | ||
| آثار منتخب شایستۀ تقدیر | ||||
| ستون‌های خندان | مهدی زارع | 10760 | ||
| خانه‌ای برای تجربه | فرزین عباسی و محمد گل‌محمدیان | 10762 | ||
| نهان‌خانه | ایمان سیدان، شکیبا ایزدی و محمد بختیار | 10838 | ||
| دیوار | شروین خدامی، محمدحسین ثقفی‌فر و مینه میرزاخانیان | 10910 | ||
| خانۀ دوست، خانۀ هنرمند | مهدی موسوی‌زاده | 10916 | ||
| زیر خط | امیرمحمد خداپناهی و ساسان واحدزاده | 10923 | ||
| نمای درون | پارسا موثقی، مهسا اسماعیلی ایوانکی و ریحانه خادمیه | 10969 | ||
| برندۀ جایزۀ ویژۀ انرژی | ||||
| ری‌جرز | دفتر «چیدار» | شکیب ضیایی و امید نصیریان | 10822 | ||
| شناسۀ ورودی پروژه | نام خانوادگی |
| 10977 حذف به علت تخلف (بند 1 و 3) |
خانی |
| 10968 حذف به علت تخلف (بند 4) |
کاشف مبارکه |
| 10966 حذف به علت تخلف (بند 3) |
اسدی |
| 10961 حذف به علت تخلف (بند 1) |
اخلاقی |
| 10958 حذف به علت تخلف (بند 1 و 3) |
صالحی |
| 10957 حذف به علت تخلف (بند 1 و 3) |
سرکوبی |
| 10955 حذف به علت تخلف (بند 3) |
حسینی نژاد |
| 10952 حذف به علت تخلف (بند 3) |
جهاندارفر |
| 10946 حذف به علت تخلف (بند 4) |
آدرسی |
| 10942 حذف به علت تخلف (بند 2) |
پردل |
| 10941 حذف به علت تخلف (بند 3) |
حائری اسدی |
| 10934 حذف به علت تخلف (بند 3) |
حکیم آذری |
| 10933 حذف به علت تخلف (بند 1) |
شکوهی |
| 10930 حذف به علت تخلف (بند 2) |
خان آبادی |
| 10920 حذف به علت تخلف (بند 1 و 3) |
کوثری |
| 10909 حذف به علت تخلف (بند 2) |
کیان |
| 10903 حذف به علت تخلف (بند 3) |
مهرعلیزاده |
| 10898 حذف به علت تخلف (بند 3) |
سالارکیا |
| 10893 حذف به علت تخلف (بند 3) |
پوریایی |
| 10880 حذف به علت تخلف (بند 3) |
مصطفی نژاد |
| 10865 حذف به علت تخلف (بند 3) |
شهنی |
| 10864 حذف به علت تخلف (بند 1 و 3) |
شبستری |
| 10863 حذف به علت تخلف (بند 1) |
وهابی |
| 10850 حذف به علت تخلف (بند 1) |
صبری |
| 10816 حذف به علت تخلف (بند 1 و 4) |
شرقی |
| 10765 حذف به علت تخلف (بند 3) |
انصاری |
| 10759 حذف به علت تخلف (بند 3) |
شریفی |
موارد منجر به حذف توسط دبیرخانه:
- نقص در مدارک ارسال‌شده (آزاد نبودن دسترسی به محتوای لینک ارسالی، ارسال لینک نادرست یا ارسال لینک بدون محتوا یا تکراری برای هر بخش).
- رعایت نکردن تعداد کلمات تعریف‌شده در بخش توضیحات اثر (400 تا 450 کلمه به زبان فارسی).
- ارائه نکردن تصاویر پایۀ فتومونتاژ (حداقل 4 تصویر برای فتومونتاژ)
- رعایت نکردن نسبت تصویر و مدت‌زمان ویدئو (60 تا 90 ثانیه با نسبت تصویر 16:9 افقی)
با توجه به یک تخلف صورت‌گرفته، پروژۀ «غشای تعاملی» اثر سینا زنجانی اسمعیل پور با کد 10752 از مسابقه حذف می‌شود. طبق مقررات مسابقه، آثار نباید پیش از اعلام رسمی در هیچ رسانه‌ای، چه دیجیتال و چه کاغذی، منتشر شده باشد و نباید در هیچ مسابقه یا جایزه‌ای شرکت کرده باشد. بر این اساس از شرکت‌کنندگان درخواست می‌شود مقررات را رعایت کنند تا فرایندهای داوری منصفانه و بدون حذف پروژه انجام شود.
| کد ملی |
| ******9073 |
| ******8571 |
| ******1861 |
| ******0655 |
| ******3424 |
| ******6369 |
| ******5531 |
| ******3856 |
| ******9271 |
| ******1220 |
| ******6741 |
| ******1263 |
| ******2017 |
| ******7199 |
| ******8355 |
| ******9973 |
| ******4334 |
| ******3773 |
| ******5364 |
| ******6868 |
| ******7425 |
| ******8527 |
| ******5703 |
| ******1465 |
| ******5743 |
| ******4403 |
| ******7721 |
| ******5381 |
| ******2360 |
| ******7983 |
| ******8516 |
| ******7705 |
| ******4251 |
| ******7008 |
| ******8431 |
| ******2035 |
| ******0976 |
| ******8401 |
| ******0261 |
| ******1392 |
| ******9505 |
| ******0246 |
| ******8068 |
| ******7830 |
| ******0954 |
| ******6662 |
| ******1269 |
| ******7081 |
| ******4791 |
| ******2810 |
| ******3290 |
| ******4173 |
| ******2164 |
| ******3821 |
| ******7286 |
| ******8149 |
| ******9514 |
| ******2749 |
| ******0954 |
| ******4416 |
| ******3518 |
| ******7942 |
| ******2459 |
| ******3994 |
| ******1981 |
| ******7330 |
| ******0676 |
| ******1123 |
| ******2751 |
| ******9941 |
| ******9908 |
| ******4686 |
| ******1061 |
| ******9813 |
| ******6397 |
| ******7203 |
| ******2718 |
| ******5906 |
| ******8009 |
| ******3218 |
| ******6100 |
| ******0753 |
| ******7329 |
| ******2653 |
| ******1414 |
| ******0872 |
| ******5501 |
| ******6001 |
| ******1969 |
| ******5591 |
| ******4589 |
| ******0857 |
| ******4966 |
| ******8969 |
| ******6428 |
| ******5636 |
| ******6741 |
| ******1484 |
| ******1749 |
| ******4549 |
| ******4261 |
| ******2733 |
| ******9247 |
| ******8877 |
| ******6313 |
| ******1081 |
| ******9510 |
| ******6517 |
| ******4292 |
| ******6672 |
| ******6916 |
| ******8744 |
| ******5248 |
| ******5226 |
| ******2164 |
| ******4787 |
| ******8086 |
| ******7473 |
| ******7391 |
| ******4902 |
| ******1306 |
| ******1432 |
| ******6534 |
| ******4197 |
| ******6621 |
| ******3439 |
| ******0931 |
| ******8613 |
| ******9248 |
| ******3943 |
| ******0213 |
| ******2876 |
| ******2055 |
| ******1817 |
| ******3921 |
| ******3581 |
| ******5663 |
| ******0651 |
| ******8087 |
| ******3463 |
| ******2505 |
| ******2541 |
| ******0456 |
| ******9579 |
| ******5191 |
| ******0767 |
| ******6741 |
| ******0734 |
| ******4145 |
| ******4832 |
| ******0021 |
| ******5661 |
| ******8152 |
| ******0038 |
| ******0050 |
| ******8944 |
| ******9726 |
| ******9171 |
| ******0751 |
| ******2409 |
| ******5735 |
| ******9818 |
| ******4381 |
| ******3932 |
| ******4614 |
| ******0799 |
| ******4543 |
| ******3676 |
| ******4817 |
| ******7622 |
| ******9078 |
| ******5799 |
| ******3852 |
| ******6529 |
| ******6668 |
| ******5062 |
| ******2211 |
| ******3698 |
| ******9690 |
| ******5247 |
| ******3193 |
| ******9306 |
| ******0658 |
| ******8571 |
| ******2979 |
| ******0843 |
| ******7145 |
موضوع مسابقه: طراحی معماری یک خانه با توجه به شرایط، ظرفیت‌ها و محدودیت‌های معاصر و در تعامل با محلۀ تاریخی «چهارسوق» یزد
ارکان مسابقه
- برگزارکننده و مجری مسابقه: نشریه کوچه باغ هنر و اندیشه
- مدیر مسابقه: مرتضی خیاط پور نجیب
- مکان‌یابی زمین مسابقه: امین نیشابوری
- طراح پوستر: الهه مرادی
- پشتیبان وب‌سایت: مهدی غفاری
- فیلم‌برداری مصاحبۀ داوران: فریال محجوب و سپیده مبینی
نوع مسابقه
- از نظر موضوعی: معماری
- از نظر محتوایی: طراحی تفصیلی
- از نظر نوع و دامنۀ شرکت‌کنندگان: مسابقۀ آزاد ملی
- از نظر مراحل و نحوۀ داوری: یک مرحله‌ای
برنامۀ مسابقه:
«خانه دوست کجاست؟» عنوان همیشگی مسابقه‌ای است که در پی یافتن معنای خانه، به زیر پوست شهر سفر می‌کند و ردپای اصالت زندگی را جست‌وجو می‌کند… این بار به قلب یزد می‌رویم و در کوچه‌های باریک و پیچ‌درپیچ محلۀ چارسوق قدم می‌زنیم. اینجا عطر نان‌های داغ، صدای زنگولۀ قنات‌ها و بوی نمک و خاکِ کویری در هم می‌آمیزد؛ درآمیختنی که ما را پیاپی میان گذشته و حال جابه‌جا می‌کند.
هرچه پیش می‌رویم سرعت تغییرات بیشتر می‌شود؛ هرکدام از خانه‌های قدیمی با معماری اصیل یزدی در تلاش برای حفظ هویت تاریخی خود هستند، اما در کنار آن، ساختمان‌های جدید و بازسازی‌شده نیز جای گرفته‌اند. محلۀ چهارسوق پر است از خانه‌هایی با بادگیرهای بلند، حیاط‌های اندرونی و نقاشی‌های سنتی که رنگ‌وبوی تاریخ را زنده نگه داشته‌اند؛ اما هم‌زمان بوم‌گردی‌ها و فضاهای فرهنگی جدید نیز بر جذابیت آن افزوده‌اند؛ جایی که گردشگران و مسافران در کنار ساکنان قدیمی، زندگی روزمره را تجربه می‌کنند.
در این میان، تناقض‌هایی دیده می‌شود: خانه‌هایی که ردپای تاریخ را از سر برداشته‌اند و دیگر اثری از گذشته ندارند، یا ساختمان‌هایی که با تغییر کاربری، هویت اولیۀ خود را از دست داده‌اند. سرتاسر محله پر است از این تضادها؛ وقتی اقتصاد و سرمایه بر کوچه‌ها سایه افکنده است، میان حفظ اصالت و نیازهای مدرن کشمکش برقرار است.
از سوی دیگر، تفاوت عمیق در شیوۀ زیست افراد و فاصله بین نسل‌ها نمود پیدا کرده است. شکاف نسلی روزبه‌روز عمیق‌تر می‌شود؛ نسل قدیم با ارزش‌ها و سنت‌های خود در مقابل نسل جدید قرار دارد که خواهان تغییرات سریع‌تر است. محلۀ چهارسوق پتانسیل بالایی دارد تا با ایجاد فضای گفت‌وگو میان این دو نسل، پلی میان گذشته و آینده بسازد.
درواقع، چهارسوق یزد فرصتی طلایی برای زیست مشترک لایه‌های گوناگون مسکن معاصر است؛ پلی بین تاریخ غنی شهر و نیازهای امروزین ساکنان آن. معماری این منطقه توانایی تبدیل این چالش‌ها به فرصت‌هایی ارزشمند را دارد؛ فرصت‌هایی برای حفظ هویت فرهنگی در کنار توسعۀ پایدار. پاسخ به نیازهای انسان امروزی باید مبتنی بر شناخت عمیق از میراث تاریخی باشد تا بتواند راهگشای مسکن معاصر باشد؛چهارسوق راهی نو برای ساختن آینده‌ای متصل به ریشه‌ها.
هدف تجربه‌گرایانۀ کوچه از برگزاری مسابقه: تمرین مسئلۀ مسکن، فارغ از ضوابط و قوانین ناکارآمد امروز.
اهداف طراحی معماری
- بهره‌گیری از تجربیات ارزشمند معماری سنتی و میراث تاریخی یزد به‌منظور تداوم تجربۀ سکونت در محلۀ چهارسوق.
- ایجاد فضاهایی که نیازهای معاصر ساکنان را تأمین کرده و به حفظ محیط‌زیست و منابع طبیعی کمک کند، با هدف توسعۀ پایدار.
- توجه به ویژگی‌های زندگی مدرن و نحوۀ تعامل ساکنان خانه‌ها با یکدیگر و همچنین گردشگران، و پیشنهاد شیوه‌های جایگزین زندگی برای هم‌زیستی مشترک نسل‌ها و گروه‌های مختلف.
اهداف طراحی انرژی
- طراحی اقلیمی بر اساس میراث تاریخی منطقه به‌منظور کاهش نیاز به انرژی برای گرمایش، سرمایش و تهویۀ مکانیکی.
- توجه به نور طبیعی، کنترل خیرگی و الگوهای تأمین نور در معماری سنتی منطقه به‌منظور کاهش مصرف برق و حفظ کیفیت فضایی.
- بهره‌گیری از منابع طبیعی و تجدیدپذیر مانند خورشید، باد و دیگر انرژی‌های پایدار در طراحی یکپارچه ساختمان، به‌منظور پاسخ‌گویی فرهنگی و تاریخی به شرایط اقلیمی منطقه.
داوران
مدیر مسابقه
داوران جانشین
پرسش از داوران مسابقه طراحی معماری «خانه دوست کجاست؟»، روی تصویر کلیک کنید.
مهدی گرامی (داور معماری): دانش‌آموختۀ كارشناسی ارشد معماری از دانشكدۀ هنرهای زیبا دانشگاه تهران؛ بنیان‌گذار دفتر معماری «گرامی و همکاران» در سال 1376 و بنیان‌گذار و مدیر دفتر «گروه معماری کلیاس کویر» در سال 1385؛ نامزد دریافت جایزۀ معمار برای ساختمان‌های مسکونی آپارتمانی «مجموعۀ خانوادگی اصطلک» سال 1401، فهرست کوتاه جایزۀ معماری آسیا 2A برای خانه‌باغ یزد سال 1396، برندۀ رتبۀ دوم جایزۀ معمار برای ساختمان‌های مسکونی تک‌واحدی «خانه‌باغ یزد» سال 1393، نامزد جایزۀ معمار برای ساختمان‌های مسكونی «ویلای نازدلكده» سال 1390، برگزیدۀ هیئت‌داوران جایزۀ طراحی داخلی ساختمان اداری و همچنین رتبۀ نخست جایزۀ طراحی نما در محور بیان نوین معماری ایرانی «دفتر مركزی گلدیران» سال 1387، برگزیدۀ هیئت‌داوران جایزۀ طراحی نما در محور ساختمان‌های صنعتی «مجموعۀ پاریزان صنعت» سال 1387.
رضا حبیب زاده (داور معماری): دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد معماری از دانشگاه شهید بهشتی.
علیرضا مشهدی میرزا (داور معماری): دانش‌آموختهٔ کارشناسی ارشد معماری از دانشگاه علم و صنعت ایران. او فعالیت حرفه‌ای خود را از سال 1378 آغاز کرده و در طول نزدیک به سه دهه با طراحی و اجرای پروژه‌های متنوع در داخل و خارج از کشور، موفق به دریافت جوایز ملی و بین‌المللی متعددی شده است که از آن‌ها می‌توان به جایزۀ فریتز هوگر آلمان، جایزۀ معماری شیکاگو، جایزۀ معمار، جایزۀ جهانی آجر انگلستان و همچنین نامزدی دریافت جایزۀ معماری آقاخان اشاره کرد. آثار او تاکنون در کشورهای ایتالیا، انگلستان، چین، امارات، برزیل،کانادا و آلمان منتشر شده است.
سعید خاقانی (داور معماری): دانش‌آموختۀ دکتری تاریخ هنر از دانشگاه منچستر؛ استادیار و عضو دانشکدۀ معماری دانشگاه تهران و گروه مطالعات معماری ایران.
محمد عرب (داور معماری): دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد معماری از دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان وی از 1381 تا 1391 با مهندسان مشاور «باوند» همکاری داشته و در پروژه‌های مهمی چون طرح توسعۀ اصفهان تاریخی و احیای چهارباغ عباسی مشارکت کرده است. در سال 1391 استودیو طراحی USE را تأسیس کرد. او در مسابقات معماری موفق به کسب جوایز متعددی از قبیل رتبۀ اول در بخش مسکونی تک‌واحدی جایزۀ معمار (1397) و فینالیستی در جوایز معتبر جهانی مانند جایزۀ آقاخان (2022) شده است.
زهرا آرمند (داور معماری): معمار و طراح شهری، دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد معماری و طراحی شهری از دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران است. او به‌عنوان هم‌بنیان‌گذار دفتر «معماران رویداد» شناخته می‌شود؛ استودیویی تجربه‌گرا که به کشف امکانات نوین در طراحی شهری و معماری با تمرکز بر جزئیات طراحانه می‌پردازد. آثار آرمند با رویکردی خلاقانه و نوآورانه، موفق به کسب جوایز متعدد ملی و بین‌المللی شده‌اند، مانند رتبۀ نخست در مسابقۀ بزرگ معمار در سال‌های 1394، 1397 و 1399.
بهروز کاری (داور انرژی): دانش‌آموختۀ دکتری فیزیک ساختمان از دانشگاه پل‌ساباتیه فرانسه، رئیس بخش انرژی و دانشیار مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، رئیس هیئت‌مدیرۀ انجمن علمی مدیریت مصرف انرژی ایران، استاد مدعو در دانشگاه‌های شهید بهشتی و هنر، مسئول تدوین ویرایش‌های مبحث 19 مقررات ملی ساختمان، مجری بیش از 81 پروژۀ تحقیقاتی و مؤلف 12 کتاب و 49 مقالۀ علمی، پژوهشگر برگزیدۀ و موردتقدیر قرار گرفتۀ وزارت مسکن و شهرسازی در چندین سال.
زهرا زمانی (داور انرژی): عضو هیئت علمی گروه معماری فناوری دانشگاه تهران، مدیر آزمایشگاه طراحی کارامد در دانشگاه تهران (Highly Performance Design Lab)، دارای بیش از پانزده سال سابقه در طراحی پروژه‌های معماری پایدار با رویکرد فرایند طراحی یکپارچه، نگارندۀ مقالات متعدد در زمینۀ بهینه‌سازی مصرف انرژی و نور روز در ساختمان و مسئول هستۀ فناوری در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران در حوزۀ انرژی.
زهرا زمردیان (داور انرژی): دانش‌آموختۀ دکتری معماری از دانشگاه شهید بهشتی، عضو هیئت‌علمی گروه ساختمان دانشگاه شهید بهشتی، مدیر مرکز نوآوری دانشکدۀ معماری و شهرسازی و مسئول آزمایشگاه علوم ساختمان، دارای بیش از ده سال سابقۀ فعالیت در دانشگاه و همچنین مشاور در حوزۀ انرژی و محیط در پروژه‌های معماری.
دانیال شاملو (داور معماری): هم‌بنیان‌گذار استودیو معماری «شهر، پل، یادمان»، فعالیت حرفه‌ای خود را از سال 1382 آغاز کرده است. او در زمینه‌های مدیریت پروژه، طراحی معماری، طراحی شهری، طراحی داخلی و طراحی مبلمان فعالیت می‌کند و تاکنون موفق به کسب 21 عنوان برتر در مسابقات داخلی و بین‌المللی شده است. پیش از تأسیس استودیوی شخصی، به مدت هشت سال با دفتر «هوبا دیزاین» همکاری داشت. وی در حال گذراندن دورۀ دکتری معماری در دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران است.
هیوا ابن عباس (داور معماری): دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد معماری در دانشگاه آزاد اسلامی، با بیش از 10سال سابقۀ فعالیت و تخصص طراحی در کاربری‌های متفاوت و فینالیست دو دوره جایزۀ معمار 1403 و 1404 و رتبۀ سوم جایزۀ ملی معماری شیراز در بخش ساخته‌های گروه آپارتمانی.
داوران جانشین
سپیده پاشاپور (داور انرژی): دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد انرژی معماری از دانشگاه تهران (1393)، معمار و بنیان‌گذار استودیوی «سپیده پاشاپور»، با بیش از هفده سال تجربه در طراحی و مدیریت پروژه‌های معماری و شهرسازی. تمرکز اصلی فعالیت‌های او بر طراحی پایدار و ارتقای کیفیت فضاهای زیستی است. همچنین به‌عنوان پژوهشگر در حوزۀ مسکن اجتماعی و توسعۀ ضوابط پویا فعالیت می‌کند.
محیا صادقی‌پور (داور معماری): دانش‌آموخته دکتری معماری و عضو هیئت‌علمی وابستۀ دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی. او در طی پانزده سال تجربۀ حرفه‌ای در حوزۀ معماری و شهر، به طراحی، نظارت و اجرای پروژه‌ها با مقیاس‌های متنوع و کاربری‌های مختلف پرداخته و دارای سابقۀ همکاری چندساله با دفاتر معماری مختلف است. همچنین در طی یازده سال گذشته به‌طور مستمر به آموزش معماری در واحدهای مختلف دانشگاه آزاد شهر تهران مشغول بوده است. او از سال 1389 برای نشریات حرفه‌ای قلم‌فرسایی کرده و مقاله‌ها و کتب تألیف و ترجمه‌شده از وی موجود است.
مرتضی خیاط پور نجیب (مدیر مسابقه): دانش‌آموختۀ دکتری شهرسازی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، مدیرمسئول نشریۀ کوچه باغ هنر و اندیشه
- رتبۀ اول معماری: مبلغ 100 میلیون تومان، تندیس کوچه (امکان)، لوح تقدیر
- رتبۀ اول انرژی[1]: مبلغ 50 میلیون تومان، تندیس کوچه (امتداد حیات)، لوح تقدیر
- رتبۀ دوم معماری: مبلغ 20 میلیون تومان، لوح تقدیر
- رتبۀ سوم معماری: مبلغ 10 میلیون تومان، لوح تقدیر
- هفت اثر منتخب: لوح تقدیر
- آثار مرحلۀ نهایی مسابقه در شمارۀ اسفند 1404 نشریۀ کوچه منتشر خواهد شد.
[1] ممکن است برندۀ رتبۀ اول معماری و رتبۀ اول انرژی یک اثر باشد؛ در این صورت، هر دو جایزۀ نقدی به همان اثر تعلق خواهد گرفت. بررسی آثار در بخش جایزۀ انرژی منوط به ارائۀ اسناد و مدارک کامل موردنیاز پروژه‌هاست. بدیهی است که در صورت ارائه نکردن مدارک و اسناد لازم، پروژه یا پروژه‌ها توسط کارگروه انرژی بررسی نخواهند شد؛ بنابراین ممکن است هیچ پروژه‌ای به‌عنوان برنده انتخاب نشود.
مشخصات تفصیلی سایت:
معرفی سایت: شهرداری منطقۀ 5 (منطقۀ تاریخی) محلۀ چهارسوق.
مساحت سایت: ۱۲۱ مترمربع (حدودی)
ابعاد و تناسبات سایت: طبق فایل اتوکد (کلیک کنید.)
دسترسی‌ها: کوچۀ بن‌باز با عرض ۵ متر از ضلع جنوب شرق – کوچۀ دسترسی پیاده با عرض متغیر ۲ تا 4 متر از ضلع شمال غرب.
طول و عرض جغرافیایی: ۳۱.۹۰۰۷۵۱۷ -۵۴.۳۶۷۸۵۸۷
مختصات جهانی مرکاتور معکوس، یوتی‌ام (UTM): ۲۴۱۰۷۱.۶۰۸,۳۵۳۲۴۵۸.۸۸
هم‌جواری‌ها: مسکونی. مذهبی (مسجد جامع یزد، کنیسه) – تجاری (بازارچۀ چهارسوق) – مسکونی – فرهنگی (کتابخانۀ وزیری)
شیب: 0 درصد
بافت فرسوده: خیر
بافت ناپایدار: خیر
بافت تاریخی: بله
حریم مترو: خیر
حریم گسل: خیر
کاربری تثبیت‌شده: خیر
ذخیره توسعه: خیر
قنات: با توجه به وجود حمام یهودی، نزدیکی به مسجد و عبور قنات‌ها، احتمال عبور قنات در زیر زمین زیاد است؛ اما نقشۀ دقیق موجود نیست و بررسی کامل دشوار است.
اطلاعات تکمیلی: https://esup.yazd.ir/citizen/
فایل استاندارد آب و هوایی یزد: کلیک کنید.
شرایط و ضوابط شرکت در مسابقه:
- آثارنباید پیش از اعلام رسمی مسابقه در هیچ رسانه‌ای اعم از دیجیتال و کاغذی منتشر شده باشد و همچنین نباید در هیچ مسابقه یا جایزه‌ای شرکت کرده باشد.
- استفاده از شیت فرمت و قالب چیدمان آثار الزامی است. برای دانلود فایل زیپ شیت مسابقه و اطلاعات مورد نیاز به بخش مدارک مراجعه کنید.
- امکان ارسال ماکت وجود ندارد. تبصره: طرح رتبۀ اول (معماری و انرژی) و دوم و سوم مسابقه پیش از دریافت جایزۀ نقدی ملزم به ارائۀ ماکت با جزئیات متناسب با مقیاس 1.50 و کیفیت خوب تا دو هفته پس از اعلام نتایج برای ارائه در نمایشگاه آثار هستند. هفت اثر منتخب دیگر به‌صورت اختیاری امکان ارائۀ ماکت با شرایط ذکرشده را دارند. ماکت‌ها بنا بر نظر مدیر مسابقه به طراحان عودت داده خواهد شد.
- این مسابقه براساس قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان است؛ برگزارکننده و ارکان مسابقه و پدیدآورندگان ملزم به رعایت این قانون هستند.
- این مسابقه در هر شرایطی دارای برنده برای سه رتبۀ اول در بخش معماری خواهد بود و به‌هیچ‌وجه رتبۀ مشترک برای دو نفر در نظر گرفته نخواهد شد.
- بررسی آثار در بخش جایزۀ انرژی منوط به ارائۀ اسناد و مدارک کامل موردنیاز پروژه‌هاست. بدیهی است که در صورت ارائه نکردن مدارک و اسناد موردنیاز، پروژه یا پروژه‌ها توسط کمیتۀ انرژی بررسی نخواهند شد؛ بنابراین، ممکن است در بخش انرژی هیچ پروژه‌ای به‌عنوان برنده انتخاب نشود.
- پوستر ارسال‌شده باید فاقد نام و نام خانوادگی طراح باشد و در صورت درج نام طراح روی طرح، موردبررسی قرار نخواهد گرفت.
- تمام عناصر بصری باید به‌صورت اختصاصی برای این مسابقه طراحی شده باشد؛ همچنین پیش از اعلام رسمی مسابقه در هیچ رسانه‌ای اعم از دیجیتال و کاغذی منتشر نشده باشد و در هیچ مسابقه یا جایزه‌ای شرکت نکرده باشد.
- ده اثر منتخب متعهد می‌شود در صورت انتشار آثار خود در رسانه‌های چاپی یا برخط یا جوایز یا دیگر مسابقات به‌طور مشخص حقوق معنوی نشریۀ «کوچه باغ هنر و اندیشه» با ذکر نام و اشارۀ مستقیم به مسابقۀ «خانه دوست کجاست؟ | یزد» را حفظ کند.
- رعایت نکردن هریک از موارد مربوط به شرایط و ضوابط در هر زمان که مشخص شود، تخلف محسوب شده و اثر متخلف توسط دبیرخانه در هر مرحله و زمان از فرایند مسابقه، حتی پس از اعلام نتایج، حذف خواهد شد.
- شرکت در این مسابقه با ثبت‌نام در مدت‌زمان تعیین‌شده امکان‌پذیر است.
- شرکت در این مسابقه به‌صورت انفرادی و گروهی امکان‌پذیر است.
- شرکت در این مسابقه علاوه بر اشخاص حقیقی (گروهی یا انفرادی) برای شخصیت‌های حقوقی (مهندسان مشاور یا دفاتر یا شرکت‌های معماری) امکان‌پذیر است.
- شرکت در مسابقه برای اتباع خارجی به‌صورت انفرادی، فقط با درج کد فراگیر اتباع خارجی مجاز است.
- طراح با شرکت در این مسابقه حق هرگونه استفاده و انتشار چاپی و دیجیتالی و برگزاری نمایشگاه از اثر ارسالی را با حفظ حقوق معنوی خود برای مجلۀ «کوچه باغ هنر و اندیشه» قائل می‌شود.
- طرح‌هایی که از آثار دیگر هنرمندان (ایرانی یا خارجی) اقتباس شده باشد، موردبررسی قرار نخواهد گرفت و در هر مرحله که این مسئله مشخص شود، حتی پس از اعلام نتایج، از مسابقه حذف و نتایج پس از بازبینی، مجدد اعلام خواهد شد.
- محدودیتی در استفاده از هر تکنیک و ابزاردستی یا دیجیتال وجود ندارد.
- هر شرکت‌کننده مجاز به ارسال یک اثر است؛ به‌عبارت‌دیگر هر شخص مجاز به ارسال اثر در قالب یک گروه است.
- شرکت‌کنندگان باید از حقوق مالکیت معنوی آثار خود مطمئن شوند و مسئولیت هرگونه تخلف از حقوق دیگران بر عهدۀ خودشان است.
- توصیه می‌شود در طراحی یا تشکیل گروه از مشاورۀ دانش‌آموختگان و متخصصان حوزۀ انرژی در معماری بهره‌برداری شود.
- دانلود فایل استاندارد آب‌وهوایی یزد. منبع: سایت مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی. کلیک کنید.
هزینۀ ثبت‌نام در مسابقه
هزینۀ ثبت‌نام زودهنگام هر گروه: 470 هزار تومان (تا 30 مهر 1404)
هزینۀ ثبت‌نام دیرهنگام هر گروه: 690 هزار تومان (از 1 تا 15 آبان 1404)
هزینۀ ثبت‌نام فوق‌العاده هر گروه: 850 هزار تومان (بعد از 15 آبان 1404)
هزینۀ ثبت‌نام شامل موارد ذیل است:
یک نسخه از مجلۀ کوچه (ویژه‌نامۀ یزد) و بسته‌بندی و ارسال برای هر گروه.
لطفاً موارد خواسته‌شده را به‌دقت رعایت کنید تا از شرکت در مسابقه محروم نشوید.
- پوستر
شرکت‌کنندگان برای ارائۀ پروژۀ خود باید یک پوستر 100*70 سانتی‌متر به‌صورت عمودی با کیفیت 150 dpi با فرمت (JPG) و یک فایل گزارش انرژی در قطع A4 به‌صورت عمودی طبق فرمت دانلود‌شده، حاوی اطلاعات ذیل، هرکدام با حداکثر سایز 10 مگابایت، هنگام ارسال مدارک در سامانۀ مسابقه (به‌صورت لینک گوگل درایو با دسترسی آزاد) بارگذاری کنند:
پوستر (100*70 سانتی‌متر عمودی)
- برش (حداقل یک برش)
- پلان مبلمان‌شدۀ تمام طبقات (در ارائۀ پلان‌ها، آکس‌بندی و اندازه‌گذاری حداقلی توصیه می‌شود.)
- تصاویر خارجی (چهار تا پنج تصویر) که باید روی تصاویر موردنظر نشریه فتومونتاژ شوند. امکان تبدیل روز به شب در تصاویر امکان‌پذیر است.
- تصاویر داخلی (به تعداد لازم)
- توضیحات نوشتاری موردنیاز برای هریک از پلان‌ها و تصاویر
- سایت پلان
- نمودارهای عملکردی و تشریحی
- بیان مسئله
ارسال توضیحات مربوط به بیان مسئله و هدف و راهبردهای طراحی بین 450-400 کلمه به زبان فارسی با رعایت اصول نگارشی زبان و ادبیات فارسی الزامی است.
- ویدئو
شرایط ارائه ویدئو به شرح زیر است:
- ویدئو باید بین 60 تا 90 ثانیه باشد.
- نسبت تصویر ویدئو باید 16:9 به‌صورت افقی باشد.
- حداقل وضوح ویدئو باید 720 پیکسل باشد.
- اندازۀ فایل ویدئو نباید از 60 مگابایت بیشتر باشد.
- در ویدئو باید به‌صورت صوتی و تصویری به توضیح طرح پرداخته شود.
- هرگونه بیان خلاقانه در ساخت ویدئو مجاز است، اما توجه داشته باشید که اگر شرکت‌کننده یا شرکت‌کنندگان به هر روشی در ویدئو اقدام به معرفی خود کنند یا در آن حضور یابند، اثرشان از مسابقه حذف خواهد شد.
- فایل گزارش انرژی (قطع A4 عمودی، 6 صفحه)
- برآورد نیاز انرژی ساختمان (سرمایش، گرمایش، روشنایی مصنوعی، تهویۀ مکانیکی) با شاخص انرژی کل و اولیه (kWh/m²).
- برآورد میزان تأمین انرژی از منابع تجدیدپذیر با واحد (MWh).
- ارائۀ نقشه و شاخص‌های روشنایی فضاهای اصلی شامل:
o UDI (300–3000)
نکات مهم:
- فایل(JPG) پوستر و فایل ویدئو برای ارسال به مجله در قالب فایل زیپ (.zip)به اسم شرکت‌کننده (شامل نام و نام خانوادگی) ذخیره شده باشد.
- نباید به‌هیچ‌عنوان روی شیت مسابقه مشخصات شرکت‌کننده نوشته شود.
- استفاده از چهار تا پنج تصویر که توسط دبیرخانۀ مسابقه برای فتومونتاژ در اختیار شرکت‌کنندگان قرار گرفته، الزامی است.
- برای دانلود فایل زیپ شیت مسابقه و گزارش انرژی و اطلاعات مورد نیاز کلیک کنید.
معیارهای داوری کمیتۀ معماری
(بدون اولویت‌بندی)
- چگونگی استفاده و بازآفرینی عناصر معماری اصیل یزد در طرح پیشنهادی.
- چگونگی روش‌های تأمین نیازهای زندگی امروزی در کنار حفظ هویت فرهنگی.
- چگونگی حفظ میراث و ترویج هویت فرهنگی در کنار توسعۀ پایدار.
معیارهای داوری کمیتۀ انرژی
(بدون اولویت‌بندی)
- چگونگی طراحی اقلیمی مبتنی بر میراث تاریخی منطقه برای گرمایش، سرمایش و جریان هوای طبیعی به‌منظور کاهش نیاز به سیستم‌های مکانیکی.
- چگونگی بهره‌برداری از الگوهای تاریخی و فرهنگی در طراحی برای تأمین حداكثر نور طبیعی و کنترل خیرگی با الهام از الگوهای نورپردازی سنتی.
- چگونگی بهره‌گیری از منابع طبیعی مانند خورشید، باد و دیگر منابع تجدیدپذیر در طراحی یکپارچۀ ساختمان برای پاسخ‌گویی به نیازهای اقلیمی و حفظ ارزش‌های تاریخی و فرهنگی منطقه
مرحلۀ صفر: دبیرخانۀ مسابقه آثار دارای نقص مدارک را حذف خواهد کرد. موارد منجر به حذف اثر عبارت‌اند از:
- استفاده نکردن از فرمت و قالب چیدمان آثار (پوستر 100×70 سانتی‌متر به‌صورت عمودی طبق فرمت مسابقه)
- حذف لوگوها و عنوان مشخص‌شده در پایین پوستر.
- ارائه نکردن تصاویر پایۀ فتومونتاژ (چهار تا پنج تصویر برای فتومونتاژ)
- رعایت نکردن نسبت تصویر و مدت‌زمان ویدئو (60 تا 90 ثانیه با نسبت تصویر 16:9 افقی)
- درج مشخصات شرکت‌کننده/شرکت‌کنندگان روی شیت، توضیحات اثر یا فایل گزارش انرژی.
- رعایت نکردن تعداد کلمات تعریف‌شده در بخش توضیحات اثر (400 تا 450 کلمه به زبان فارسی).
- شرکت در مسابقه بدون ثبت‌نام اولیه در زمان تعیین‌شده.
مرحلۀ اول: داوران کارگروه معماری به‌طور فردی 10 اثر را برای مرحلۀ دوم انتخاب و امتیازدهی خواهند کرد. پروژه‌هایی که جمع امتیاز آن‌ها توسط 9 داور کارگروه معماری حداقل 10 امتیاز باشد، به مرحلۀ دوم راه می‌یابند.
مرحلۀ دوم: داوران کارگروه انرژی از بین آثار منتخب مرحلۀ اول با معیارهای مورد نظر بخش انرژی مسابقه باشد، 10 اثر را برای مرحلۀ سوم انتخاب و امتیازدهی خواهند کرد. پروژه‌هایی که بالاترین جمع امتیاز را از 3 داور کارگروه انرژی کسب کنند، به مرحلۀ سوم راه می‌یابند. تعیین برندۀ جایزۀ رتبۀ اول بخش انرژی یا برنده نشدن آن در این مرحله مشخص خواهد شد.
مرحلۀ سوم: جلسۀ داوری به روش اقناعی بین آثار منتخب مرحلۀ دوم با حضور داوران کارگروه معماری برگزار می‌شود تا برندگان رتبه‌های اول تا سوم معماری انتخاب شوند. در پایان، رتبۀ اول، دوم و سوم براساس بیشترین امتیاز اعلام می‌شود و هفت اثر منتخب دیگر بدون رتبه‌بندی تقدیر خواهند شد. در صورت وجود امتیاز مشترک بین آثار در سه رتبۀ اول، امتیازدهی مجدد برای تعیین رتبه‌ها انجام خواهد شد. این مسابقه رتبۀ مشترک نخواهد داشت.
شرکت‌کنندگان در هیچ‌یک از مراحل داوری حضور نخواهند داشت و تا زمان اعلام نتایج به هیچ‌یک از ایشان اطلاع‌رسانی جداگانه‌ای صورت نخواهد گرفت.
پایان ثبت‌نام زودهنگام: 30 مهر 1404 (مهلت ثبت‌نام تمدید نخواهد شد)
پایان ثبت‌نام دیرهنگام: 15 آبان 1404 (مهلت ثبت‌نام تمدید نخواهد شد)
پایان ثبت‌نام فوق‌العاده: 20 آبان 1404 (مهلت ثبت‌نام تمدید نخواهد شد)
مهلت ارسال مدارک: 20 آبان 1404 تا ساعت 24 (مهلت ارسال طرح‌ها تمدید نخواهد شد.)
اعلام نتایج مسابقه: 12 دی 1404
- امکان ارسال مدارک از طریق سامانه از تاریخ پانزدهم آبان 1404 وجود خواهد داشت.
- پرسش‌های متقاضیان شرکت در مسابقه تا تاریخ 20 آبان از طریق ارسال پیام در اپلیکشن واتس‌اپ به شماره تلفن 09335582350 پاسخ داده خواهد شد. حداکثر مدت‌زمان پاسخ‌گویی به سؤالات 24 ساعت خواهد بود.
- شرکت‌کنندگان پس از اعلام نتایج حداکثر تا پایان روز 1 دی مهلت دارند تا شکایت و اعتراض خود را همراه با مستندات به ایمیل کوچه info@kooche.org ارسال کنند. دبیرخانۀ مسابقه حداکثر 72 ساعت پس از ارسال شکایات به آن‌ها پاسخ مقتضی خواهد داد.
شرکت توسعۀ صنایع هایکا؛ تولید و اجرای پوش‌های ساختمانی | میکروسمنت | تراتزو | اپوکسی | رنگ‌های ساختمان
حامیان مالی مسابقه هیچ‌گونه ارتباطی با برنامۀ مسابقه ندارد.
اسناد و مدارک آثار در اختیار حامیان مالی قرار نخواهد گرفت
هدف اصلی حامیان مالی مسابقه مشارکت اجتماعی در یک رویداد فرهنگی-هنری در شهر یزد است.