درباره معماری؛ جست‌وجوی تعریف معماری در گفت‌وگو با سه معمار

About architecture: In an attempt to define architecture, three architects had a discussion with each other | An interview with Habibeh Madjdabadi, Kourosh Rafiey and Kamran Afsharnaderi

گفت‌وگو با کامران افشار نادری، کورش رفیعی و حبیبه مجدآبادی

مدیر پانل: محمدمهدی صافی، شفق جاویدی و سیده سنا رستگار

افشار نادری: معماری خوب کاری است که در کنار عناصر فیزیکی مورد استفاده در یک اثر، در جهت پیشبرد دانش معماری گامی روبه‌جلو بردارد. اکثر پروژه‌های معماری که امروز از آن‌ها به‌خوبی یاد می‌شود یا کارهای هنری و اقدامات مهم اجتماعی مانند مبارزه علیه برده‌داری و… همان‌هایی هستند که در زمان خود مورد تأیید نبودند و شدیدترین انتقادها را متوجه خود کردند. پس باید بپذیریم که تضادی ماهوی میان معماری خوب و ساختمان خوب وجود دارد.

رفیعی: معماری چیست؟ سؤالی که ما اغلب در بحث‌های معمارانه از پاسخ به آن طفره می‌رویم، زیرا این سؤال پاسخی ندارد. در واقع هرگاه معماری را تعریف کنیم و بگوییم معماری همین است و غیر از این نیست، مسیر خود را به بن‌بست رساندیم. کاری که ما انجام می‌دهیم این است که هر بار و با شروع هر پروژه، معماری را برای خود بازتعریف می‌کنیم. «شگفتی» نکته‌ای است که باعث می‌شود ما یک کار را اثر معماری بنامیم و این تنها محدود به رشتۀ معماری نیست.

مجدآبادی: معماری بیان‌کنندۀ یک کیفیت است. وقتی کاری فراتر از مرزهای ساختمان‌سازی برود و تبدیل به معماری شود، دیگر خوب و بد ندارد؛ همان‌طور که ما هیچ‌گاه دربارۀ معماری تاریخی خود از این دوگانه‌ها استفاده نمی‌کنیم. در این مرحله تنها می‌توانیم دربارۀ ویژگی‌ها و چگونگی و ارزش‌هایی صحبت کنیم که کار را به سطح معماری ارتقا داده است. سؤال اصلی، تشخیص معماری از ساختمان یا هنر از غیر هنر است.

عکاس: نازنین حمصی