مطالعۀ این مطلب برای شرکتکنندگان مسابقۀ «کار و زندگی» ضروری است. کلیک کنید.
موضوع مسابقه: طراحی معماری یک دستگاه آپارتمان کار و زندگی در محلۀ تهرانپارس
ارکان مسابقه
- برگزارکننده و مجری مسابقه: نشریه کوچهباغ هنر و اندیشه
- مدیر مسابقه: مرتضی خیاط پور نجیب
نوع مسابقه
- از نظر موضوعی: معماری
- از نظر محتوایی: طراحی تفصیلی-کاربردی
- از نظر نوع و دامنۀ شرکتکنندگان: مسابقۀ آزاد ملی
- از نظر مراحل و نحوۀ داوری: یک مرحلهای
برنامۀ مسابقه:
مکان برگزاری این مسابقه در بخش غربی محلۀ تهرانپارس، واقع در شرق تهران است. تهرانپارس، محلهای وسیع در شرق تهران و یکی از نخستین نمونههای شهرکسازی مدرن در پایتخت، امروزه به سه محلۀ شمالی، جنوبی و غربی تقسیم شده که در مناطق 4 و 8 شهرداری تهران واقع شده است. این محله اگرچه در مقایسه با محلههایی مانند اودلاجان یا سنگلج یک محلۀ تاریخی به معنای کلاسیک نیست، اما پیشینهای جالب در تاریخ معاصر تهران دارد. تهرانپارس با تاریخ خاص خود اکنون در کشاکش بینظمیهای شهری، فشردگی آپارتمانها، ترافیک سنگین و تضادهای اجتماعی قرار دارد. در گذشته، طراحان این محله را با نگاهی به توسعۀ مدرن و نظم خیابانی طراحی کردند، اما با گذشت زمان، هم جمعیت ساکنان و هم کالبد فیزیکی آن بارها دگرگون شده است.
خانههای ویلایی جای خود را به آپارتمانهای فشرده داده و حیاطها و باغچهها رنگ باختهاند. تنوع فرهنگی و قومی ساکنان، روحی پرجنبوجوش و درعینحال پر چالش به این محله دمیده است. بازارچههای خودجوش، کافههای نسل جدید، پارکهای کوچک و پیادهروهای پررفتوآمد، به همراه پروژههای نوسازی و بلندمرتبهسازی، تهرانپارس را به یکی از پرتحرکترین و متناقضترین محلات کلانشهر تهران تبدیل کرده است.
با وجود این پویایی و تنوع، تهرانپارس امروز با چالشهایی جدی روبهروست که بهطور مستقیم بر کیفیت زندگی و سیمای شهری آن تأثیر میگذارد. از این چالشها میتوان به تراکم بالای ساختمانی، فشار بر زیرساختهای موجود، کاهش پیوسته فضاهای سبز و باز، فرسودگی بخشی از بافت مسکونی و گسترش نوسازیهای فاقد هماهنگی با هویت تاریخی محله اشاره کرد. کیفیت پایین برخی فضاهای عمومی و پیادهروها، آشفتگی در منظر خیابانها، کمبود فضاهای فرهنگی و ورزشی در دسترس و تغییر کاربریهای بیبرنامه نیز از دیگر مسائل روز این محدوده است که بهطور مستقل از هستۀ مرکزی تهران به رشد و توسعه ادامه میدهد. این تحولات کالبدی و کارکردی در کنار گسستهای اجتماعی ناشی از مهاجرتهای مکرر و تغییر ترکیب جمعیتی، ضرورت بازنگری در شیوههای طراحی، مدیریت و برنامهریزی شهری را دوچندان کرده است.
زمین مورد نظر برای مسابقه در اصلیترین خیابان این محله (خیابان خوشوقت) واقع شده است که چهار فلکۀ تهرانپارس را به هم متصل میکند. این زمین پایینتر از چهارراهی قرار دارد که اکنون بلوار فرجام-بلوارناهیدی شده است و زمانی دومین فلکه از چهار فلکۀ تهرانپارس بود. پلاک تجاری با مساحت کمتر از 150 مترمربع در یک طبقه با سه فروشگاه محلی فعال در نزدیکی رستم باغ، باغ موقوفه بزرگی قرار دارد که رستم گیو در دهۀ سی برای کمک به اسکان خانوادههای زرتشتی نیازمند در تهرانپارس ساخت. فرضیۀ مسابقه بر این اساس است که این زمین پتانسیل استفادۀ بیشتر از تراکم خود با بهرهمندی از ظرفیتهای چندعملکردی را دارد.
در سالهای اخیر، این محدودۀ تاریخی تحت تأثیر تغییرات و تحولات زیادی قرار گرفته و بخشی از ظرفیتها و کیفیتهای مثبت آن از دست رفته است.
در این میان، با توجه به غفلت از مسائل سکونت و بافت اجتماعی در محلۀ تهرانپارس غربی، این مسابقه بر ترویج طراحیهایی با رویکرد پایداری انرژی و مدیریت کسبوکار تمرکز دارد. هدف اصلی، ارتقای کیفیت زندگی و کار با در نظر گرفتن چالشهای اجتماعی و اقتصادی است. در دنیای معاصر، توجه به تابآوری و مقاومت در برابر تهدیدهای گوناگون، چون حوادث طبیعی و اختلالات امنیتی، امری ضروری است. این مسابقه با تأکید بر اصول پایداری، بهرهوری انرژی و انعطافپذیری کاربری، بهطور غیرمستقیم به تقویت تابآوری محله کمک میکند. طرحهای منتخب باید فضاهایی را ارائه دهند که علاوه بر پاسخگویی به نیازهای روزمره، قابلیت انطباق با شرایط بحرانی را نیز داشته باشند. این رویکرد پایدار در مقیاس خرد، علاوه بر ارتقای کیفیت زندگی، توانایی محله را برای مقاومت و بازیابی پس از بحرانها افزایش داده و میتواند الگویی برای استانداردهای تابآوری شهری در جهت افزایش توانایی محله برای مقاومت و بازیابی پس از رویدادهای سخت در مقیاس کلان باشد.
هدف تجربهگرایانۀ نشریۀ کوچه از برگزاری مسابقه: تمرین مسئلۀ مسکن، فارغ از ضوابط و قوانین ناکارآمد امروز.
مسابقۀ طراحی آپارتمان تا به امروز در پنج محلۀ امیریه (منطقۀ 11)، اتابک (منطقۀ 15)، وصال شیرازی (منطقۀ 6)، نفرآباد (منطقۀ 20) و نیاوران (منطقۀ 1) برگزار شده است و محلۀ تهرانپارس غربی بستر طراحی ششمین دورۀ مسابقات طراحی آپارتمان کار و زندگی در سال 1405 انتخاب شده است.
اهداف بازتوانی[1]، نوسازی[2] و دستاوردهای مسابقه برای محله
محلۀ تهرانپارس منطقهای با پتانسیل بالاست که میزبان مسابقهای برای طراحی آپارتمانی کوچکاندازه با محوریت حفاظت پایدار انرژی و مدیریت کسبوکار خواهد بود. هدف این مسابقه ارتقای کیفیت زندگی و بهبود شرایط سکونت و کار در این محله با استفاده از راهکارهای پایدار است. معماران و طراحان میتوانند با ارائۀ طرحهای نوآورانه به توسعۀ پایدار و حفظ هویت فرهنگی تهرانپارس کمک کنند. این رویکرد پایدار، بهطور غیرمستقیم، تابآوری محله را در برابر انواع بحرانها، همچون اختلالات ناشی از حوادث پیشبینینشده افزایش میدهد.
اهداف اصلی شامل ایدهپردازی کاربردی در زمینۀ راهاندازی کسبوکار، بهبود کیفیت زندگی ساکنان، تشویق مشارکت اجتماعی، توسعۀ اقتصادی و جذب جمعیت جوان است. این مسابقه فرصتی را برای تفکر خلاقانه دربارۀ آیندۀ مسکن در تهرانپارس فراهم میآورد و انتظار میرود طرحهای ارائهشده نهتنها به بهبود کیفیت زندگی ساکنان کمک کند، بلکه الگویی برای سایر محلات تهران در راستای راهاندازی کسبوکار و پایداری انرژی باشد. الگوبرداری از این طرحها میتواند به ارتقای استانداردهای مقاومسازی و تابآوری شهری در سطح کلان نیز یاری رساند.
اهداف بازتوانی:
- ارتقای کیفیت زندگی ساکنان
- ایجاد، تقویت و حفظ حس تعلق به هویت محله
- حفاظت از منابع طبیعی و طراحی فضاهای پایدار ازنظر اکولوژیک.
اهداف نوسازی:
- تطابق با نیازهای روز و استانداردهای جدید برای پاسخگویی به الزامات معاصر
- بهرهوری انرژی برای کاهش مصرف انرژی
- ایجاد تنوع کاربری برای پویایی بیشتر محله
اهداف کسبوکار:
- بازتعریف مفهوم کار در بستر محله
- طراحی معماری متناسب با الگوهای نوین کار
- افزایش بهرهوری و کارآفرینی از طریق فضا
- حل مسائل اقتصادی محله با رویکرد خلاقانه و اجتماعی
- ارائۀ نگاهی نو به معماری برای کار
[1] Rehabilitation
[2] Renovation
داوران کارگروه معماری
داوران کارگروه کار
داوران کارگروه انرژی
مدیر مسابقه
داوران جانشین
کارگروه معماری
آرش نصیری: دانشآموختۀ کارشناسی ارشد معماری از دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، همبنیانگذار دفتر «تجربه بنیادین معماری».
هومن بالازده: دانشآموختۀ کارشناسی ارشد معماری از دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، بنیانگذار دفتر «هوبا طرح».
علی سلطانی: دانشآموختۀ کارشناسی ارشد معماری از دانشگاه هنر تهران، همبنیانگذار دفتر معماری «آینه»، با بیش از 20 سال سابقۀ حرفهای، موفق به کسب جوایز معتبر داخلی و بینالمللی در حوزۀ معماری.
مرتضی ادیب: دانشآموختۀ دکتری معماری از دانشگاه تهران، عضو هیئتعلمی، استادیار و مدیر گروه معماری منظر و بازسازی دانشکدۀ معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی، همبنیانگذار «معماران زمینه» از سال 1389. مسئول پروژههایی چون مجموعه باملند تهران، منظر ساحلی دریاچۀ چیتگر و بیمارستان نیک در نیکآباد اصفهان. او علاوه بر دریافت جوایز معتبر داخلی و بینالمللی در حوزۀ معماری و شهرسازی، مقالاتی متعدد در زمینۀ معماری و معماری منظر، پایداری و آسایش حرارتی فضای باز و سوانح طبیعی منتشر کرده است.
احسان حسینی: دانشآموختۀ کارشناسی ارشد معماری از دانشگاه هنر تهران، همبنیانگذار دفتر «فرایند منطقی» و مجموعۀ فرهنگی «مان معماران»، موفق به کسی جوایز معتبر داخلی و بینالمللی، دارای تجربۀ داوری و کسب چهار رتبۀ اول در جایزۀ معمار و سایر مسابقات معتبر چون مستر پرایز، مورد تقدیر و توجه قرار گرفته برای طراحی آثار مختلف در نشریات تخصصی و رویدادهای بینالمللی و همایشهای تخصصی.
علی اکبری: دانشآموختۀ دکتری معماری از دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات و عضو هیئتعلمی دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران، پژوهشگر برتر دانشگاه به مدت ده سال، انتشار 17 عنوان کتاب، 54 مقاله در ژورنالهای علمی و بیش از 120 مقاله در همایشهای ملی و بینالمللی، داور مسابقات و جوایز متعدد معماری. اندیشهورز حوزۀ تئوری معماری معاصر مبتنی بر تفکر انتقادی.
صبا حجازی: دانشآموختۀ دکتری معماری از دانشگاه هنر اصفهان، پژوهشگر در دانشگاه ملی سئول و دانشگاه ساپینزا رم و مدرس دانشگاه، فعالیتهای پژوهشی وی با تمرکز بر حوزۀ معماری منجر به انتشار مقالات متعدد در مجلات بینالمللی شده است. او همچنین بهعنوان بنیانگذار دفتر معماری «صاد» در عرصۀ حرفهای معماری فعالیت دارد.
علی ارزاقی (جانشین کارگروه معماری): دانشآموختۀ کارشناسی ارشد معماری از دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، همبنیانگذار دفتر معماری «گرید»، برندۀ جایزۀ معماری و ساختمان سال 1403 و دارندۀ رتبههای برتر در فستیوال معمار شیراز، جوایز 2A، معمار و Architecture & People، آثار او در مسابقات بینالمللی چون فیلیپس، YAC ایتالیا و لامبورگینی نیز در لیست کوتاه داوران بوده است.
محسن تاجیک (جانشین کارگروه معماری): پژوهشگر دکتری معماری در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، با تمرکز بر رویکردهای دیجیتال و هوش مصنوعی در طراحی معماری. او از سال 1390 فعالیت حرفهای خود را آغاز کرده و تجربۀ هدایت تیمهای طراحی در پروژههای متنوع شهری، عمومی و داخلی را در کارنامۀ خود دارد. محسن تاجیک برگزیدۀ چندین رقابت ملی و بینالمللی معماری بوده و در پژوهشهای معماری معاصر، بر توسعۀ روشهای نوین و تلفیق فناوریهای دیجیتال با فرایندهای خلاقانه معماری تمرکز دارد.
کارگروه کار
حمیدرضا ناصرنصیر: دانشآموختۀ کارشناسی ارشد معماری از دانشگاه تهران، همکار مستقل دفاتر متعدد مهندسان مشاور و دفاتر معماری در پروژههای مختلف بهعنوان مدیر پروژه، طراح یا مدیر مطالعات، استاد مدعو دانشگاههای تهران، علم و صنعت، آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، پارس، شریعتی و…، مشارکت در مسابقات متعدد معماری در جایگاه راهبری، مشاوره، داوری، همکاری در کارگروه مشورتی دبیرخانۀ دائمی مسابقات معماری و شهرسازی دورۀ تأسیس؛ محوریت در ایجاد، تأسیس یا مدیریت نهادهای متعدد صنفی و فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و مطبوعاتی در حوزۀ معماری.
حمیدرضا موسوی: دانشآموختۀ دکتری معماری از دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، مدیر و همبنیانگذار «نشا»، مدیر و همبنیانگذار «لابراتوآر نوآوری شهر آینده».
فرنوش اعلامی: دانشآموختۀ دکتری مدیریت آموزشی از دانشگاههای علامه طباطبایی، عضو هیئتعلمی دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی. علایق پژوهشی او بر کارآفرینی آموزشی و یادگیری خدمتمحور متمرکز است. او سوابق اجرایی متعددی همچون نمایندگی پارک علم و فناوری در تعاملات بینالمللی، عضویت در کارگروههای مختلف پارک علم و فناوری و سرپرستی معاونت مرکز رشد واحدهای فناوری و کارآفرینی را در کارنامۀ خود دارد. او همچنین مؤلف و مترجم چندین عنوان کتاب در حوزههای کارآفرینی آموزشی، یادگیری خدمتمحور و مدیریت آموزشی است.
امیررضا یعقوبی (جانشین کارگروه کار): پژوهشگر دکتری معماری در دانشگاه تهران، معاون بخش توسعۀ مرکز معماری ایران. او مشاور دفاتر معماری در حوزۀ مدیریت منابع انسانی و مدیریت مارکتینگ، مدرس مدعو در دانشکدگان هنرهای زیبای دانشگاه تهران و دانشکدۀ معماری دانشگاه هنر است. وی راهنمایی پایاننامههای معماری با رویکرد اهمیت به طراحی نور در معماری در دانشگاههای سوره و شریعتی را بر عهده داشته و در بخش طراحی روشنایی پروژههای معماری با دفاتر معماری همکاری داشته است.
کارگروه انرژی
بهروز کاری: دانشآموختۀ دکتری فیزیک ساختمان از دانشگاه پلساباتیه فرانسه، رئیس بخش انرژی و دانشیار مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، رئیس هیئتمدیرۀ انجمن علمی مدیریت مصرف انرژی ایران، استاد مدعو در دانشگاههای شهید بهشتی و هنر، مسئول تدوین ویرایشهای مبحث 19 مقررات ملی ساختمان، مجری بیش از 81 پروژۀ تحقیقاتی و مؤلف 12 کتاب و 49 مقالۀ علمی، پژوهشگر برگزیدۀ و موردتقدیر قرار گرفتۀ وزارت مسکن و شهرسازی در چندین سال.
زهرا زمانی: دانشآموختۀ دکتری معماری از دانشگاه شهید تهران، عضو هیئتعلمی گروه معماری فناوری دانشگاه تهران، مدیر آزمایشگاه طراحی کارامل در دانشگاه تهران، دارای بیش از پانزده سال سابقه در طراحی پروژههای معماری پایدار با رویکرد فرایند طراحی یکپارچه، نگارندۀ مقالات متعدد در زمینۀ بهینهسازی مصرف انرژی و نور روز در ساختمان و مسئول هستۀ فناوری در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران در حوزۀ انرژی.
زهرا زمردیان: دانشآموختۀ دکتری معماری از دانشگاه شهید بهشتی، عضو هیئتعلمی گروه ساختمان دانشگاه شهید بهشتی، مدیر مرکز نوآوری دانشکدۀ معماری و شهرسازی و مسئول آزمایشگاه علوم ساختمان، دارای بیش از ده سال سابقۀ فعالیت در دانشگاه و همچنین مشاور در حوزۀ انرژی و محیط در پروژههای معماری.
محیا موسوی صدر (جانشین کارگروه انرژی): دانشآموختۀ کارشناسی ارشد معماری و انرژی از دانشگاه هنر تهران، فعال در زمینۀ پژوهش، طراحی و معماری پایدار با تمرکز بر بهینهسازی مصرف انرژی. او دارای بورسیه از دانشگاه فنی وین و شرکتکننده در دورۀ طراحی ساختمانهای سبز بوده است. محیا موسوی صدر عضو تیم برندۀ جایزۀ اول جهانی مسابقه Velux و شرکتکننده در رویداد جشنواره جهانی معماری WAF 2022 است. او همچنین رتبۀ اول و عضو استعدادهای درخشان دانشگاههای تبریز و هنر تهران بوده است.
مرتضی خیاط پور نجیب (مدیر مسابقه): دانشآموختۀ دکتری شهرسازی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، مدیرمسئول نشریۀ کوچه باغ هنر و اندیشه
- رتبۀ اول معماری: مبلغ 100 میلیون تومان، تندیس کوچه (پیوستگی)، لوح تقدیر
- جایزۀ ویژه انرژی: 60 میلیون تومان، تندیس کوچه (امتداد حیات)، لوح تقدیر
- جایزۀ ویژه کسبوکار: مبلغ 50 میلیون تومان، تندیس کوچه (تداوم)، لوح تقدیر
- رتبۀ دوم و سوم و هفت اثر منتخب معماری: لوح تقدیر
- آثار مرحلۀ نهایی مسابقه در شمارۀ 35 نشریۀ کوچه منتشر خواهد شد.
مشخصات تفصیلی سایت:
معرفی سایت: شهرداری منطقۀ 4، ناحیۀ 5، محلۀ تهرانپارس غربی.
مساحت سایت: 135.32 مترمربع
ابعاد و تناسبات سایت: طبق فایل اتوکد (کلیک کنید.)
شمارۀ شناسایی ملک: 50566017
طول و عرض جغرافیایی: 35.733788, 51.528686
مختصات جهانی مرکاتور معکوس، یوتیام (UTM): 3954551.180354, 547809.083150
نشانی: خیابان خوشوقت (حجر بن عدی)، نبش خیابان 166 غربی (شهید نادیه خاوری)، پلاک 164.
همجواریها: تجاری-مسکونی
شیب: حدود 3درصد به سمت جنوب
بافت فرسوده: خیر
بافت ناپایدار: خیر
بافت تاریخی: خیر
حریم مترو: خیر
حریم گسل: خیر
کاربری تثبیتشده: خیر
ذخیرۀ توسعه: خیر
معبر: خیابان حجر بن عدی با عرض 35. خیابان 166 غربی با عرض 10.
نام زیر پهنه: M113
دانلود فایل استاندارد آبوهوایی شرق تهران ایستگاه سینوپتیک «مهرآباد». منبع: سایت مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی. کلیک کنید.
شرایط و ضوابط شرکت در مسابقه
- این مسابقه با هدف ارتقای سطح معماری، با تمرکز بر مباحث انرژی و کار برگزار میشود.
- ثبتنام در مدتزمان تعیینشده برای کلیۀ علاقهمندان الزامی است.
- شرکت بهصورت انفرادی، گروهی و حقوقی (مهندسان مشاور، دفاتر و شرکتهای معماری) امکانپذیر است.
- هر شرکتکننده با هر کد ملی، مجاز به ارسال تنها یک اثر (حتی در قالب گروه) است.
- شرکت در بخش معماری اجباری است. شرکت در بخشهای جایزۀ ویژۀ انرژی و جایزۀ ویژۀ کار اختیاری است.
- تمامی موارد مربوط به حقوق مالکیت فکری، حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان در این مسابقه، مطابق و براساس قانون حمایت حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان مصوب تاریخ 1348/10/11 و اصلاحات بعدی آن، ملاک عمل خواهد بود. برگزارکنندگان و شرکتکنندگان ملزم به رعایت مفاد این قانون هستند.
- مسئولیت حقوق مالکیت معنوی آثار ارسالی بر عهدۀ شرکتکننده است.
- اتباع خارجی تنها با درج کد فراگیر مجاز به شرکت انفرادی در مسابقه هستند.
- کارکنان برگزارکنندۀ مسابقه، اعضای هیئتداوران و بستگان درجۀ یک (همسر، فرزندان، والدین) آنها مجاز به شرکت در این مسابقه نیستند. شرکت برای دیگر افراد آزاد است.
- هزینۀ ثبتنام تحت هیچ شرایطی عودت داده نمیشود.
- استفاده از شیت فرمت و قالب چیدمان آثار که در بخش مدارک موجود است، الزامی است.
- آثار ارسالی نباید پیش از اعلام رسمی نتایج مسابقه، در هیچ رسانۀ کاغذی یا دیجیتالی منتشر شده باشد یا در مسابقه یا جایزۀ دیگری مورد ارزیابی قرار گرفته باشد.
- کلیۀ عناصر بصری باید اختصاصی طراحی شده باشند. استفاده از فونتهای استاندارد، آیکونهای عمومی و عناصر گرافیکی رایج مستثنا است.
- آثاری که از طرحها یا آثار دیگران اقتباس شده باشد، در هر مرحله از مسابقه حذف خواهند شد.
- پوستر ارسالی باید فاقد نام طراح یا طراحان باشد. در غیر این صورت، اثر مورد بررسی قرار نخواهد گرفت.
- ارسال ماکت برای مرحلۀ داوری ممنوع است.
- محدودیتی در استفاده از تکنیک و ابزار (دستی یا دیجیتال) برای خلق اثر وجود ندارد.
- مسابقه حتماً دارای سه برندۀ قطعی در بخش معماری خواهد بود و رتبۀ مشترک در این بخش وجود نخواهد داشت.
- در بخش جایزۀ ویژۀ انرژی و کار، در صورتی که آثار راهیافته به مرحلۀ نهایی داوری کارگروه معماری معیارهای لازم کارگروه انرژی و کار را احراز کنند، یک برگزیده انتخاب خواهد شد. در غیر این صورت، ممکن است برندهای در این بخش انتخاب نشود. بهعبارتدیگر برنده یا برنده نشدن در این بخش کاملاً به تصمیم کارگروه انرژی و کارگروه کار وابستگی دارد.
- درمجموع، حداکثر 12 اثر (شامل 10 اثر برگزیده از بخش معماری (رتبۀ اول و دوم و سوم و هفت اثر منتخب معماری)، 1 برندۀ جایزۀ ویژۀ کار و 1 برندۀ جایزۀ ویژۀ انرژی) انتخاب خواهد شد.
- بررسی آثار در بخش جایزۀ ویژۀ انرژی و کار، منوط به ارائۀ اسناد و مدارک کامل توسط طراحان آثار متقاضی این بخش است.
- حضور طراح یا نمایندۀ رسمی وی در مراسم اعلام نتایج مسابقه، اکیداً توصیه میشود. این حضور نشاندهندۀ پایبندی به فرایند مسابقه و احترام به شرکتکنندگان و تصمیم هیئتداوران است.
- کلیۀ 10 تا 12 اثر منتخب موظف به ارسال اسناد لازم برای انتشار در صفحۀ اینستاگرام مسابقه (ظرف مدت یک هفته پس از اعلام نتایج) هستند.
- آثار منتخب باید اسناد لازم برای انتشار در مجله (ظرف مدت چهار هفته پس از اعلام نتایج) را ارسال کنند.
- آثار منتخب متعهد به حفظ حقوق معنوی نشریه «کوچهباغ هنر و اندیشه» با ذکر نام و ارجاع به مسابقه در صورت انتشار در رسانههای دیگر هستند.
- شرکتکننده کلیۀ حقوق مادی و معنوی اثر شامل حق نشر، توزیع، نمایش عمومی و بهرهبرداری تبلیغاتی را در قالب انتشار در نشریه و بسترهای اطلاعرسانی مسابقه بر این اثر برای تمامی جهان و بدون محدودیت زمانی، به برگزارکننده واگذار میکنند. این واگذاری به معنی انتقال مالکیت فکری اثر به برگزارکننده نیست و حقوق مادی و معنوی اثر مطابق با قانون حمایت حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان مصوب 1348/10/11 حفظ میشود، اما شرکتکننده اجازۀ استفاده، انتشار و بهرهبرداری از اثر در قالبهای مذکور را برای اهداف مربوط به مسابقه بهصورت غیر انحصاری و رایگان دارد.
- رتبۀ اول بخش معماری و انرژی و کار موظف است پس از اعلام نتایج، ظرف چهار هفته ماکت تفصیلی (مقیاس 1:50) را برای نمایشگاه ارائه دهد. 10 میلیون تومان از جایزۀ برنده بلافاصله پس از اعلام نتایج به وی پرداخت میشود تا برای ساخت ماکت استفاده شود. این ماکت پس از پایان نمایشگاه به صاحب اثر (طراح) بازگردانده میشود، مگر در صورت توافق کتبی برای نگهداری آن توسط برگزارکننده.
- هزینۀ ثبتنام در دو بخش جایزۀ کار و جایزۀ انرژی که شرکت در آنها بهصورت اختیاری است، از تا 31 خرداد 1405 همزمان با شروع ارسال آثار قابل پرداخت خواهد بود.
- رعایت نکردن هریک از ضوابط ذکرشده در این فراخوان، تخلف محسوب شده و اثر متخلف در هر مرحله (حتی پس از اعلام نتایج) از مسابقه حذف خواهد شد.
هزینۀ ثبتنام در مسابقه
بخش معماری
هزینۀ ثبتنام زودهنگام هر گروه (ثبتنام تنها توسط یک نفر از اعضای هر گروه برای یک اثر کافی است): 800 هزار تومان (12 اردیبهشت تا 10 خرداد 1405)
هزینۀ ثبتنام دیرهنگام هر گروه: 1 میلیون تومان (از 17 تا 30 خرداد 1405)
هزینۀ ثبتنام فوقالعاده هر گروه: 1 میلیون و 200 هزار تومان (از 31 خرداد تا 20 تیر 1405)
هزینۀ ثبتنام در بخش جایزۀ ویژۀ انرژی (اختیاری) برای هر گروه: 100 هزار تومان
هزینۀ ثبتنام در بخش جایزۀ ویژۀ کار (اختیاری) برای هر گروه: 100 هزار تومان
هزینۀ ثبتنام صرف چه موارد میشود؟
- تهیۀ ویژهنامۀ تهرانپارس-سند مطالعاتی مسابقه (مطالعۀ این مطلب برای شرکتکنندگان مسابقۀ «کار و زندگی» ضروری است. کلیک کنید.)
- چاپ آثار فینالیست برای جلسۀ داوری
- زیرساختهای فنی وبسایت مسابقه
- ساخت تندیس برندگان
- برگزاری همایش اعلام نتایج
.
لطفاً موارد خواستهشده را بهدقت رعایت کنید تا از شرکت در مسابقه محروم نشوید.
1. پوستر معماری (الزامی) (ابعاد 100×70 سانتیمتر عمودی)
- نقشهها شامل پلانها، نماها و مقاطع.
- طراحی فضاهای داخلی و خارجی با تأکید بر کاربریهای چندمنظوره.
- فتومونتاژهای دیجیتال برای نمایش بهتر ایدهها که باید روی چهار تا پنج تصویر منتخب نشریه فتومونتاژ شوند. امکان تبدیل روز به شب در تصاویر مجاز است.
- تقسیمبندی فضاها شامل کار و زندگی.
- تصاویر داخلی به تعداد لازم.
- توضیحات نوشتاری مورد نیاز بهصورت مختصر تا از شلوغ شدن پوستر جلوگیری شود.
- دیاگرامهای عملکردی و تشریحی برای بیان بهتر ایدهها.
2. بیان مسئله (الزامی)
- ارسال توضیحات مربوط به بیان مسئله، هدف و راهبردهای طراحی به زبان فارسی الزامی است. این توضیحات باید بین 400 تا 450 کلمه بوده و اصول نگارشی زبان و ادبیات فارسی را رعایت کند.
3. ویدئو (الزامی)
شرایط ارائۀ ویدئو به شرح زیر است:
- مدتزمان بین 60 تا 90 ثانیه.
- نسبت تصویر 16:9 بهصورت افقی.
- حداقل وضوح 720 پیکسل.
- حجم فایل نباید از 60 مگابایت بیشتر باشد.
- محتوای ویدئو میتواند بهصورت صوتی و تصویری به توضیح طرح پرداخته شود.
- هرگونه بیان خلاقانه در ساخت ویدئو مجاز است، اما حضور شرکتکننده (بهنحویکه هویت طراح فاش شود) یا معرفی خود در ویدئو موجب حذف اثر از مسابقه خواهد شد.
- تمام محتوای مورد استفاده در ویدئوی ارسالی، مانند موسیقی، جلوههای صوتی، تصاویر و ویدئوهای استوک (Stock Footage) باید دارای مجوز استفاده در شبکههای اجتماعی، بهویژه اینستاگرام باشد و قوانین کپیرایت را رعایت کند.
4. فایل گزارش اختصاصی راهاندازی کسبوکار (اختیاری)، ویژۀ متقاضیان جایزۀ ویژۀ کار (قالب Pdf، قطع A4 افقی، 8 صفحه) طبق فرمت ارائهشده.
- دلیل انتخاب کاربری و تعریف دقیق جامعه هدف.
- شناسایی مشکلات مخاطب و ارائۀ راهحل ارزشآفرین.
- تشریح جامع اجزای تجاری و عملیاتی طرح.
- بررسی آیندۀ طرح و تجربۀ مشتری.
- معیارهای کمی و کیفی برای ارزیابی عملکرد.
5. فایل گزارش اختصاصی محاسبات انرژی[1] (اختیاری)، ویژۀ متقاضیان جایزۀ ویژۀ انرژی (قالب Pdf، قطع A4 عمودی، 6 صفحه)[2] طبق فرمت ارائهشده.
- شدت مصرف انرژی (kWh/m2) و مقایسه با بنچمارکهای ملی مطابق مبحث 19 (انرژی لازم برای گرمایش، سرمایش و روشنایی و آب گرم مدنظر است).
- میزان تولید انرژی و سهم از کل نیاز انرژی ساختمان
- ارائۀ شرایط دمای عامل[3] پروژه در حالت فری رانینگ[4] (بدون سیستمهای سرمایش، گرمایش و تهویۀ مکانیکی) در یک هفتۀ تابستانی و یک هفتۀ زمستانی مطابق فایل آبوهوایی ارائهشده
- ارائۀ نقشۀ توزیع روشنایی روز سالانه و محاسبۀ شاخصهای مربوطه[5]
- ارزیابی گزینههای طراحی براساس تحلیلهای عملکردی (شامل عملکرد حرارتی، بصری و سایر شاخصهای مرتبط) برای پشتیبانی از فرایند تصمیمگیری و انتخاب گزینۀ برتر.
نکات مهم:
- فایل شیت/پوستر فرمت JPG حداکثر 10 مگابایت و فایل ویدئو باید در یک فایل زیپ (zip) به نام شرکتکننده (شامل نام و نام خانوادگی) ذخیره شود.
- بههیچعنوان نباید مشخصات شرکتکننده روی شیت مسابقه، گزارشهای کار و انرژی نوشته شود.
- استفاده از چهار تا پنج تصویر خارجی که توسط دبیرخانۀ مسابقه برای فتومونتاژ در اختیار شرکتکنندگان قرار گرفته، الزامی است.
- در صورت نیاز، فایل گزارش انرژی و کار در ایلاستریتور بهصورت لایهباز است.
برای دانلود فایل زیپ شیت مسابقه، گزارش انرژی، گزارش کار و دیگر اطلاعات مورد نیاز، کلیک کنید.
[1] فرضیات شبیهسازی باید مطابق مبحث 19 ویرایش 4 در نظر گرفته شوند.
[2] بهعلاوه ارائۀ فایل شبیهسازی انرژی (برای مثال فایل IDF) الزامی است.
[3] Operative tempreture
[4] Free running
[5] sDA, UDI, ASE
معیارهای داوری برای مسابقۀ طراحی آپارتمان کار و زندگی در محلۀ تهرانپارس (بدون اولویتبندی)
معیارهای داوری کارگروه معماری
- ارزیابی خلاقیت و نوآوری در طراحی فضاها، استفاده از فرمها، مصالح و رویکردهای نوین در ترکیب فضاهای مسکونی و کاری.
- ارزیابی کارایی و عملکرد فضاهای طراحیشده شامل فضاهای مسکونی (کیفیت زندگی، آسایش) و فضاهای تجاری/کاری (بهرهوری، انعطافپذیری).
- ارزیابی مقیاس مناسب ساختمان نسبت به محله، تأثیر آن بر زندگی روزمرۀ ساکنان و همچنین پتانسیل آن در ارتقای تابآوری اجتماعی محله.
- بررسی تطابق طرح با بافت فرهنگی و کالبدی محلۀ تهرانپارس، توجه به هویت محلی و قابلیت سازگاری طرح با تغییرات آتی (مثل تغییر کاربریها یا نیازهای پیشبینینشده).
- توجه به نور طبیعی، تهویه، دسترسیها، کیفیت بصری و آکوستیک فضاها، با در نظر گرفتن آسایش حداکثری و وابستگی حداقلی به سیستمهای مکانیکی در شرایط اضطراری.
معیارهای داوری کارگروه کار
سلسلهمسابقات کار و زندگی «کوچه» بر مبنای دریافت مشخصی از صورتبندیهای جدید «کار» و «سکونت» در کلانشهر تعریف شده است. پیدایی شیوههای جدیدی از زیست، کار و نسبت میان این دو در دهههای اخیر، نشانگر فرایندی از دگردیسی تدریجی و پوستاندازی مداوم جامعۀ شهری برای تطبیق با مقتضیات همواره متغیر و چالشبرانگیز ادامۀ بقا و زیست در کلانشهر است. امری که متقابلاً معماری را نیز تحت تأثیر قرار داده است و آن را به اندیشه در کُنه و ذات این تحولات و پیشنهاد ساختارهایی جدید در سازگاری با قواعد و مناسبات جدید مکلف میسازد. «جایزۀ ویژۀ کار» در مسابقۀ 1405 کوچه اما اگرچه در ادامۀ همین روند شکل گرفته است، اما بر مبنای تمرکز و توجه بیشتری بر مقولۀ «کار» از دوگانۀ کار-زندگی مطرح شده است و رهیافت به بنیانهای نظری روزآمدتر از تعریف کار، ارائۀ ایدههای خلاقانۀ بدیعتر از سناریوهای کارآفرینی و خلق معماری کارآمدتر و پاسخگوتر به مقتضیات کار، همپیوند با زندگی یا در تماس نزدیک با آن مدنظر است.
- «تأثیر کار بر معماری» برای داوران کمیتۀ کار موضوعی مهم است؛ بدین معنا که محوریت موضوع «کار» چگونه در معماری پروژه تأثیر گذاشته و به شکلگیری اثر منجر شده است.
- این فرایند اثرگذاری از قلمروهایی همچون شناسایی بستر پروژه و تأثیرات آن بر کارآفرینی و همچنین بر معماری آغاز شده است؛ حوزههایی متعدد همچون بازتعریف نظری مفاهیم کلیدی پروژه، آفرینش مدل و سناریوی کسبوکار و نحوۀ توزیع و سازماندهی اجزا و عناصر مورد نیاز در ظرفیتهای فضایی و بسیاری موارد دیگر را شامل میشود و درنهایت به طراحی معماری خلاقانه و کارآمد پروژه و حضور مسئولانۀ آن در بستر شهری توجه میکند.
- «تأثیر معماری بر کار» دیگر شاخص حائز اهمیت در کمیتۀ کار است. در این شاخص، موضوع اصلی بهرهوری نهایی کار از فضا و ظرفیتهای فضا برای خلق ارزشهای جدید در کار است.
- میزان انعطاف فضا در قبال چالشها یا فرصتهای کسبوکار، نحوۀ کمک معماری به تشکیل جوامع کوچک اقتصادی در دل ساختمان، ارزشها و مزیتهای افزودهشده به کسبوکار بهواسطۀ معماری، نحوۀ کمک معماری به توسعۀ جریان درآمدی ساکنان، نوع رفتار فضا در تسهیل فرایندهای کاری، نوع کمک فضا به همافزایی و مشارکت بین واحدها و شبکهسازی همسایگان، نوع ابتکارات معماری برای کاهش هزینهها و افزایش بهرهوری اقتصادی و نحوۀ توجه پروژه به حل «مسئله»ای در محله که طرح با ارائۀ ایدۀ خلاقانه و با رویکرد اجتماعی، جذب حداکثری افراد محله و با توجه به فرهنگ منطقه آن را حل کند، از پرسشهای این شاخص است.
- «نگاه نو». داوران کمیتۀ کار ضمن بنا نهادن چهارچوبهای کلی و بنیادین رویکرد به مقتضیات پروژه و روش ارزیابی آن، اساساً به تثبیت مطلق معیارهای داوری به مفهوم تعیین شاخصهای محدود، ثابت و تغییرناپذیر اعتقاد ندارند؛ چراکه این شیوه را اساساً در تضاد با ذات و ماهیت مسابقۀ دیزاین میانگارند. آنچه جایزۀ کار در انتظار دستیابی بدان است، همانا تأویل، تبیین، تحلیل و تخیل غیرمنتظره و پیشبینینشدهای در بازتعریف «کار» و در آفرینش «معماری برای کار» است که از پیش مکشوف و دانستهشده نباشد و افقهای جدید و الهامبخشی را در ترمینولوژی کار و در ارتقای تجربۀ جمعی معماری برای کار بگشاید.
معیارهای داوری کارگروه انرژی
در سالهای اخیر، موضوع انرژی به یکی از ارکان اساسی معماری معاصر تبدیل شده است. فشارهای ناشی از مصرف روبهرشد انرژی و بحرانهای زیستمحیطی باعث شدهاند تا طراحی معماری دیگر نتواند بدون رویکردی آگاهانه نسبت به انرژی شکل بگیرد. در حقیقت، معماری امروز باید بتواند میان فرم، عملکرد، محیطزیست و رفتار انرژی ساختمان رابطهای هوشمندانه برقرار کند؛ رابطهای که از ابتدای فرایند طراحی آغاز میشود و تا پایان آن ادامه مییابد.
یکی از مشکلات رایج در پروژهها این است که انرژی بهعنوان بخشی جداگانه یا مرحلهای تکمیلی در نظر گرفته میشود؛ بخشی فنی که قرار است در انتهای طراحی و با افزودن تجهیزات مکانیکی یا سیستمهای تولید انرژی حل شود. این نگاه منفصل نهتنها بهرهوری ساختمان را کاهش میدهد، بلکه فرصتهای مهمی که تنها در مراحل اولیۀ طراحی قابل شکلگیریاند، از بین میبرد. انرژی در معماری یک افزودنی نیست؛ بخشی بنیادی از ایده، سازمان فضایی و مفهوم پروژه است.
در این مسابقه، انتظار میرود شرکتکنندگان با اتخاذ رویکرد «طراحی یکپارچه»، انرژی را در کنار مؤلفههای اصلی معماری لحاظ کنند. در چنین فرایندی، فرم و جهتگیری ساختمان، نحوۀ بازشوها، سایهاندازی، تهویۀ طبیعی و ویژگیهای پوسته بهعنوان بخشهایی از مفهوم معماری عمل میکند، نه راهحلهایی الحاقی. استراتژیهای غیرفعال، مانند استفاده از نور روز، سایبانها، تهویۀ متقاطع، پوستههای چندلایه و کنترل حرارتی- بهگونهای در طراحی ادغام میشوند که هم کیفیت فضایی را افزایش دهند و هم نیاز به مصرف انرژی را کاهش دهند. پس از شکلگیری این زیرساخت اقلیمی-معماری، سیستمهای فعال انرژی تنها نقش پشتیبان دارند و بهعنوان مکمل وارد طرح میشوند، نه جایگزین.
هدف این بخش آن است که تأکید کند معماری و انرژی دو حوزۀ جدا از هم نیستند، بلکه بخشهایی همپوشان از یک فرایند واحد هستند. هرچه نحوۀ ادغام انرژی با تصمیمات طراحی طبیعیتر، خلاقانهتر و ساختاریافتهتر باشد، پروژه به معماری پایدار، مسئولانه و باکیفیت نزدیکتر خواهد شد. این مسابقه به دنبال طرحهایی است که بتواند از طریق این همراستایی عمیق میان معماری و انرژی، راهحلهایی نوآورانه و قابلاجرا ارائه داده و کیفیت تجربۀ کاربران را در کنار کارایی انرژی ارتقا دهد.
- ارزیابی میزان انسجام میان ایدۀ معماری، عملکرد فضاها، راهبردهای محیطی و تصمیمات فنی، با تأکید بر رویکرد طراحی یکپارچه.
- بررسی میزان کاهش مصرف انرژی از طریق طراحی اقلیمی، بهینهسازی فرم و پوستۀ ساختمان و استفادۀ حداکثری از راهکارهای غیرفعال برای تأمین آسایش حرارتی و بصری.
- ارزیابی میزان نوآوری در ایدهپردازی، استفاده از تکنولوژیهای نوین و ارائۀ راهحلهای خلاقانه در پاسخ به چالشهای محیطی و انرژی.
- بررسی نحوۀ ادغام سیستمهای انرژی تجدیدپذیر (مانند خورشیدی، بادی و…) با طراحی معماری، بهگونهای که بخشی از کانسپت فضایی و فرمی پروژه باشد.
- ارزیابی توان پروژه در مواجهه با محدودیتها و اختلالات احتمالی در تأمین انرژی و آب شامل راهکارهای کاهش وابستگی و افزایش خودکفایی.
- بررسی انتخاب مصالح از منظر اثرات زیستمحیطی، دوام، قابلیت بازیافت و نگهداری در طول عمر ساختمان.
- ارزیابی امکانپذیری فنی، اقتصادی و اجرایی طرح، با توجه به شرایط واقعی پروژه، فناوریهای در دسترس و محدودیتهای ساخت.
مرحلۀ صفر: دبیرخانۀ مسابقه، آثار دارای نقص مدارک را حذف خواهد کرد. موارد منجر به حذف اثر عبارتاند از:
- استفاده نکردن از فرمت و قالب چیدمان آثار (پوستر 100×70 سانتیمتر بهصورت عمودی طبق فرمت مسابقه)
- حذف لوگوها و عنوان مشخصشده در پایین پوستر.
- ارائه نکردن تصاویر پایۀ فتومونتاژ (چهار تا پنج تصویر خارجی ارائهشده برای فتومونتاژ)
- رعایت نکردن نسبت تصویر و مدتزمان ویدئو (60 تا 90 ثانیه با نسبت تصویر 16:9 افقی)
- درج مشخصات شرکتکننده/شرکتکنندگان روی شیت، توضیحات اثر یا فایل گزارش انرژی و کار و اقدام به معرفی خود و حضور در ویدئو
- رعایت نکردن تعداد کلمات تعریفشده در بخش توضیحات اثر (400 تا 450 کلمه به زبان فارسی)
- شرکت در مسابقه بدون ثبتنام اولیه در زمان تعیینشده.
مرحلۀ اول: داوران کارگروه انرژی و کار از میان آثار ارسالشده که در بخش انرژی و کار ثبتنام کردهاند، اقدام به حذف آثاری خواهند کرد که بهطور تخصصی در این دو حوزه دارای نقص مدارک هستند. در این مرحله، ممکن است تمامی پروژههای مربوط به انرژی و کار حذف شوند.
پروژههایی که در این مرحله از بخش جایزۀ انرژی و کار حذف شوند، همچنان در بخش جایزۀ معماری مورد داوری قرار خواهند گرفت.
در پایان این مرحله، کارگروه انرژی و کارگروه کار نامزدهای دریافت جایزۀ ویژۀ این دو بخش را به دبیرخانۀ مسابقه معرفی میکند.
شایانذکر است که داوران این دو کارگروه، در این مرحله مدارک معماری آثار شامل پوستر، ویدئو، بیان مسئله را مشاهده نخواهند کرد و فقط گزارش تخصصی انرژی و کار را بررسی خواهند کرد.
مرحلۀ دوم (انتخاب فینالیستها): در این مرحله، داوران کارگروه معماری بهطور انفرادی، ده اثر برتر را از میان تمامی پروژههای پذیرفتهشده توسط دبیرخانه، انتخاب و اولویتبندی (از اول تا دهم) خواهند کرد. ارزیابی داوران معماری فقط براساس مدارک معماری ارائهشده (شامل پوستر، متن توضیحات و ویدئو) صورت خواهد گرفت.
داوران معماری در هیچ مرحلهای به مدارک تخصصی انرژی و کار مربوط به پروژههای نامزد جایزۀ ویژۀ انرژی و کار دسترسی نخواهند داشت. این رویکرد اهمیت کیفیت معماری و رویکرد جامع طراحی را نسبت به رعایت صرف الزامات کار یا انرژی برجسته میسازد؛ بهعبارتدیگر با توجه به تعیین نکردن محدودیت خاص برای داوران معماری در انتخاب آثار، پروژههایی که واجد معیارهای برتر معماری ازنظر ایشان باشند، حتی اگر نامزد جوایز ویژۀ انرژی یا کار نباشند، شانسی برابر برای راهیابی به مرحلۀ نهایی دارند.
در پایان این مرحله آثار زیر به مرحلۀ سوم راه خواهند یافت:
پروژههایی که مجموع امتیازات کسبشدهشان از سوی داوران کارگروه معماری (اصلی و جانشین) حداقل 10 امتیاز باشد.
علاوه بر شرط فوق، پروژههایی که در صورت کسب امتیاز کمتر، حائز شرایط زیر باشند نیز به مرحلۀ سوم راه پیدا میکنند:
- کسب 9 امتیاز با حداقل 2 رأی مثبت (از داوران مختلف)
- کسب 8 امتیاز با حداقل 3 رأی مثبت
- کسب 7 امتیاز با حداقل 4 رأی مثبت
- کسب 6 امتیاز با حداقل 5 رأی مثبت
مرحلۀ سوم (انتخاب برگزیدگان جوایز ویژه)
در این مرحله، داوران کارگروه انرژی و کارگروه کار، آثار منتخب مرحلۀ دوم (فینالیستها) را که واجد شرایط بررسی تخصصی در حوزۀ مربوط به خود هستند، ارزیابی میکنند.
داوران کارگروه انرژی و کار، علاوه بر بررسی مدارک تخصصی مربوط به حوزۀ انرژی و کار، مدارک معماری (شامل پوستر، ویدئو و بیان مسئله) پروژههای راهیافته به این مرحله را نیز بررسی خواهند کرد.
هر دو کارگروه براساس معیارهای تخصصی خود پروژهها را امتیازدهی میکنند.
داوران کارگروه انرژی و کار بهطور مستقل برندۀ احتمالی جایزۀ ویژۀ انرژی و کار را براساس مجموع امتیازات تخصصی و کیفی آثار انتخاب میکنند و در صورت نبود اثر شایسته، ممکن است تصمیم بگیرند برندهای در این بخش معرفی نشود. اگر هیچیک از پروژهای متقاضی جایزۀ انرژی یا جایزۀ کار به این مرحله راه پیدا نکند، این دو جایزه بدون برنده خواهد بود.
مرحلۀ چهارم: جلسۀ داوری بهصورت اقناعی (فقط با حضور داوران معماری، بدون حضور طراحان) برای بررسی آثار منتخب حاصل از مرحلۀ دوم، با حضور داوران کارگروه معماری برگزار میشود تا رتبۀ اول تا سوم معماری تعیین شود. در پایان، سه رتبۀ برتر براساس بالاترین امتیاز اعلام میشود و هفت اثر برگزیدۀ دیگر بدون رتبهبندی مورد تقدیر قرار خواهند گرفت. در صورت تساوی امتیاز میان آثار در سه رتبۀ برتر، امتیازدهی مجدد برای تعیین رتبهها انجام میشود. در این مسابقه رتبۀ مشترک وجود نخواهد داشت.
در این مرحله (مرحلۀ چهارم) سه نوبت امتیازدهی پیشبینی شده است:
- مرحلۀ اول: امتیازدهی 1 تا 5 میان پروژههای فینالیست برای انتخاب ده اثر منتخب مسابقه.
- مرحلۀ دوم: امتیازدهی 1 تا 3 برای تعیین پنج پروژه با بیشترین امتیاز.
- مرحلۀ سوم: امتیازدهی 1 تا 3 میان پنج پروژۀ دارای بیشترین امتیاز برای انتخاب رتبههای اول تا سوم.
شرکتکنندگان و داوران در هیچ مرحلهای از فرایند داوری تا زمان اعلام رسمی نتایج، از نتایج مطلع نخواهند شد و اطلاعرسانی جداگانهای در این خصوص صورت نخواهد گرفت.
- شرکتکنندگان در هیچیک از مراحل داوری، تحت هیچ شرایطی حضور نخواهند داشت.
- نحوۀ برگزاری جلسات داوری و اعلام نتایج (حضوری، آنلاین یا غیرحضوری) با تصمیم مدیر مسابقه و براساس شرایط زمان برگزاری تعیین میشود.
- زمانبندی داوری، اعلام نتایج و ثبتنام، تنها در شرایط «فورسماژور» (مانند بلایای طبیعی، حوادث غیرمترقبه، یا اقدامات دولتی) که تشخیص آن فقط به عهده مدیر مسابقه است، قابلیت تغییر خواهد داشت.
چگونه میتوان با توجه به تابآوری اجتماعی، ساختمانهایی طراحی کرد که با بافت شهری سازگار باشند و به همبستگی اجتماعی کمک کنند؟
صبا حجازی:
تابآوری اجتماعی در معماری و شهرسازی، تنها به معنای مقاومت در برابر بحرانهای طبیعی یا اختلالات زیرساختی نیست، بلکه به ظرفیت یک محله برای حفظ روابط انسانی، حمایت متقابل، سازگاری با تغییرات و بازسازی زندگی جمعی در شرایط دشوار اشاره دارد. در این میان، معماری میتواند نقشی فراتر از تولید یک کالبد ایفا کند؛ معماری میتواند بستری برای شکلگیری همبستگی اجتماعی، تقویت حس تعلق و ایجاد پیوند میان افراد باشد. از این منظر، طراحی ساختمان در بافتی مانند تهرانپارس، تنها طراحی یک حجم ساختمانی در یک قطعه زمین نیست، بلکه بخشی از فرایند بازاندیشی دربارۀ کیفیت زیست شهری و رابطۀ انسانها با یکدیگر است.
یکی از مهمترین ویژگیهای ساختمان تابآور، توانایی آن در برقراری ارتباط با بستر شهری و اجتماعی پیرامون خود است. ساختمانی که بدون توجه به مقیاس محله، ضرباهنگ خیابان، الگوهای رفتوآمد، فرهنگ روزمره و حافظۀ جمعی ساکنان طراحی شود، هرچند ممکن است ازنظر فنی موفق باشد، اما در ایجاد پیوند اجتماعی ناکام خواهد ماند. سازگاری با بافت شهری به معنای تقلید ظاهری از گذشته نیست، بلکه به معنای درک منطق زندگی محله و پاسخ دادن به آن در قالبی معاصر است. در تهرانپارس، که همزمان واجد تنوع فرهنگی، تراکم بالا، تغییرات سریع و نوعی فرسایش روابط همسایگی است، معماری میتواند از طریق بازتعریف مرز میان فضای خصوصی و عمومی، به احیای تعاملات اجتماعی کمک کند.
فضاهای میانی و اشتراکی در این میان اهمیت ویژهای دارند. راهرو، حیاط، تراس، فضای نیمهباز، پشتبام قابلاستفاده یا حتی ورودی ساختمان، اگر بهدرستی طراحی شوند، میتوانند از فضاهای عبوری صرف به مکانهایی برای دیدار، مکث، گفتوگو و شکلگیری روابط روزمره تبدیل شوند. بسیاری از ساختمانهای معاصر، به دلیل تأکید افراطی بر حداکثر تراکم و تفکیک کامل واحدها، امکان تعاملات انسانی را از میان بردهاند. درحالیکه تابآوری اجتماعی دقیقاً در همین روابط کوچک روزمره شکل میگیرد؛ در شناخت همسایهها، احساس امنیت جمعی و امکان حمایت متقابل در شرایط بحران.
انعطافپذیری نیز یکی دیگر از ابعاد مهم طراحی تابآور است. ساختمانهایی که بتوانند خود را با تغییرات اقتصادی، اجتماعی یا الگوهای جدید زندگی و کار تطبیق دهند، پایداری بیشتری خواهند داشت. در پروژههای کار و زندگی، این موضوع اهمیتی دوچندان پیدا میکند. امکان تغییر بخشی از فضای مسکونی به فضای کار، ایجاد فضاهای اشتراکی برای فعالیتهای کوچک اقتصادی یا فراهم کردن بستر همکاری میان ساکنان، میتواند علاوه بر تقویت اقتصاد خرد، حس مشارکت و وابستگی اجتماعی را نیز افزایش دهد. معماری در اینجا نهفقط ظرف فعالیت، بلکه محرکی برای شکلگیری شبکههای اجتماعی و اقتصادی محلی است.
از سوی دیگر، تابآوری اجتماعی با کیفیت تجربۀ روزمرۀ فضا نیز ارتباط مستقیم دارد. نور طبیعی، مقیاس انسانی، امکان حضور کودکان، سالمندان و گروههای مختلف اجتماعی، دسترسیپذیری و احساس امنیت، همگی در ایجاد محیطی مؤثرند که افراد بخواهند در آن بمانند، تعامل کنند و احساس تعلق داشته باشند. ساختمان تابآور، ساختمانی نیست که فقط در برابر بحران فرونریزد، بلکه ساختمانی است که در شرایط عادی نیز بتواند کیفیتی از زندگی جمعی را تقویت کند.
درنهایت، معماری زمانی میتواند به همبستگی اجتماعی کمک کند که خود را بخشی از اکوسیستم شهری بداند، نه شیئی منفصل و خودبسنده. پروژهای موفق است که بتواند میان نیازهای فردی و حیات جمعی تعادل برقرار کند؛ فضایی را خلق کند که علاوه بر سکونت و کار، امکان ارتباط، مشارکت و همزیستی را نیز فراهم آورد. در چنین نگاهی، تابآوری اجتماعی نه یک مفهوم انتزاعی، بلکه کیفیتی فضایی و انسانی است که از طریق طراحی آگاهانه و مسئولانه شکل میگیرد.
فراتر از خطوط: معماری پلتفرمی در عصر ناپایداری کسبوکارها
امیررضا یعقوبی:
در میان معماران پیشکسوت قاعدهای طلایی و نامآشنا وجود دارد: «برای هر خطی که در طراحی میکشی، باید حداقل دو دلیل منطقی داشته باشی.» این اصل کهن، امروز بیش از هر زمان دیگری در گرهگاه معماری و توسعۀ کسبوکار معنا پیدا کرده است. در دنیای مدرن، دیگر نمیتوان معماری را فقط خلق یک کالبد زیبا و ایستا دانست؛ بلکه هر خط معماری باید دلیلی برای «خلق ارزش و شبکهسازی» و دلیلی برای «تابآوری اقتصادی» داشته باشد؛ اما چگونه میتوان ظرفیتهای معماری را در تسهیل جریان درآمدی و پاسخگویی به چالشهای متغیر کسبوکارها ارزیابی کرد؟
برای پاسخ به این سؤال، باید نگاهی واقعبینانه به شرایط امروز کسبوکارها، بهویژه در اتمسفر اقتصادی کشورمان بیندازیم. ما در بستری پر نوسان، غیرقابلپیشبینی و بهشدت متغیر فعالیت میکنیم. مدلهای درآمدی و سناریوهای کسبوکار تحت تأثیر عوامل بیرونی بهسرعت تغییر میکند و نیازهای امروز یک سازمان ممکن است در کمتر از یک سال بهطور کامل دگرگون شود. در چنین شرایطی، طراحی کالبدی براساس برنامهریزیهای قطعی فیزیکی و تخصیص متراژ به «ریزفضاهای صلب و تکعملکردی»، یک خطای استراتژیک و بهنوعی حبس کردن سرمایه است.
ارزیابی نقش معماری در تسهیل جریانهای درآمدی دقیقاً از همین نقطه آغاز میشود: سنجش میزان عبور از طراحی فضاهای قطعی بهسوی خلق «پلتفرمهای فضایی». اگر در گذشته معماران برای هر بخش از سازمان یا هر کاربری تجاری، یک اتاق با مرزهای ثابت ترسیم میکردند، امروز معماری باید شبیه به یک سیستمعامل (OS) عمل کند. فضای پلتفرمی، فضایی است که بهجای دیکته کردن یک رفتار خاص، بستر سازگاری با رفتارهای متنوع را فراهم کند.
در این نگاه جدید، ظرفیت معماری زمانی موفق و کارآمد ارزیابی میشود که فضا بتواند با کمترین هزینه، بدون نیاز به تخریب و بازسازی و در کوتاهترین زمان ممکن، خود را با یک سناریوی درآمدی جدید تطبیق دهد. یک معماری پلتفرمی اجازه میدهد که یک کالبد واحد، صبحها مرکز کار اشتراکی (Coworking)، عصرها محل برگزاری رویدادهای شبکهسازی و لانچ محصولات[1]، و شبها یک فضای تعاملی و کافه باشد. در اینجا، آن خطوطی که معمار روی کاغذ کشیده، بهطور مستقیم در حال خلق سه جریان درآمدی مجزاست.
برای ارزیابی دقیق این ظرفیتها، باید شاخصهای چابکی (Agility) را بهجای شاخصهای سنتی متراژ و زیباییشناسی قرار داد. آیا زیرساختهای تأسیساتی بهصورت ماژولار[2] طراحی شدهاند؟ آیا دیوارهای متحرک و مبلمان تطبیقپذیر به کسبوکار اجازه میدهد در برابر شوکهای بازار واکنش سریع نشان دهد؟ آیا سیرکولاسیون و گردش فضایی بهگونهای طراحی شده است تا برخورد تصادفی (Serendipity) افراد، تعاملات سازنده و خلق شبکههای کاری جدید را تسهیل کند؟
درنهایت، بازگشت به همان قانون اولیه راهگشاست. امروز، هر خطی که در نقشهها کشیده میشود، اگر نتواند پاسخی به نیاز انعطافپذیری بدهد و سناریویی برای روزهای تغییر و بحران نداشته باشد، خطی اضافه، محدودکننده و هزینهتراش است. معماری موفق امروز، کالبد سنگینی نیست که در برابر تندباد تغییرات مقاومت کند تا بشکند؛ بلکه پلتفرمی زنده، هوشمند و منعطف است که همپای مدلهای متغیر کسبوکار نفس میکشد، موجسواری کرده و بقای اقتصادی سازمان را تضمین میکند.
در مواجهه با چالشهای محیطی و انرژی، نوآوری در معماری چگونه از طریق ایدهپردازی، فناوریهای نوین و راهحلهای خلاقانه، به سمت طراحی پایدارتر هدایت میشود؟
زهرا زمردیان:
در مواجهه با چالشهای محیطی و انرژی در بستر ایران، مسئلۀ معماری پایدار تنها موضوعی نظری یا وابسته به جریانهای جهانی نیست، بلکه ضرورتی عینی در پاسخ به شرایط اقلیمی متنوع، محدودیت منابع آبی و انرژی و الگوهای سریع شهرنشینی است. ایران بهعنوان کشوری با اقلیمهای بسیار متنوع بستری پیچیده برای طراحی معماری فراهم میکند که در آن، نوآوری نه یک انتخاب، بلکه یک الزام حرفهای است. در این میان، نوآوری در معماری را میتوان در سه سطح ایدهپردازی، بهرهگیری از فناوریهای نوین و توسعۀ راهحلهای خلاقانه و بومیگرا تحلیل کرد. در سطح نخست، ایدهپردازی باید بر بازخوانی هوشمندانۀ اصول معماری بومی استوار باشد. معماری سنتی ایران، بهویژه در اقلیمهای گرم و خشک، واجد راهکارهای ارزشمندی همچون حیاط مرکزی، بادگیر، سطوح سایهانداز و سازماندهی فشردۀ توده و فضاست. بازتعریف این اصول در قالب زبان معماری معاصر، یکی از مهمترین مسیرهای نوآوری محسوب میشود. در این رویکرد، معمار بهجای تقلید صوری از گذشته، منطق اقلیمی و رفتاری آن را در قالبهای جدید بازتولید میکند.
در سطح دوم، فناوریهای نوین نقش تعیینکنندهای در ارتقای دقت و کیفیت تصمیمگیری طراحی دارند. در شرایطی که پروژههای ساختمانی در ایران با محدودیتهای اقتصادی و انرژی مواجهاند، استفاده از ابزارهای شبیهسازی عملکرد انرژی، نور روز و تهویۀ طبیعی میتواند ریسک طراحی را کاهش دهد و به تصمیمگیری داده مبنا منجر شود. این ابزارها امکان یکپارچهسازی میان معماری، سازه و تأسیسات را فراهم کرده و به بهینهسازی مصرف انرژی در کل چرخۀ عمر ساختمان کمک میکنند. بااینحال، در کشور ما چالش مهم، فاصلۀ میان دانش دانشگاهی و کاربرد واقعی این فناوریها در صنعت ساخت است.
در سطح سوم، نوآوری خلاقانه زمانی معنا پیدا میکند که با واقعیتهای اقتصادی، محدودیت منابع و الگوهای اجرایی کشور همخوان باشد. برای مثال، استفاده از مصالح بومی با انرژی نهان کمتر، طراحی پوستههای ساختمانی متناسب با شدت تابش خورشید در مناطق مرکزی، یا بهرهگیری از سیستمهای تهویۀ طبیعی ترکیبی در پروژههای مسکونی، نمونههایی از راهحلهای قابل تحقق است. همچنین، توجه به مفهوم تابآوری در برابر بحرانهایی مانند کمآبی یا افزایش دما، باید به بخشی جداییناپذیر از فرایند طراحی تبدیل شود. در جمعبندی، میتوان گفت نوآوری در معماری ایران زمانی به سمت پایداری واقعی حرکت میکند که سه مؤلفه بهطور همزمان فعال باشد: بازاندیشی در میراث اقلیمی و فرهنگی، بهرهگیری هوشمندانه از فناوریهای نو، و انطباق خلاقانه با محدودیتهای اقتصادی و اجرایی. در چنین چهارچوبی، معمار فقط طراح فرم نیست، بلکه به یک تصمیمساز محیطی تبدیل میشود که میتواند میان سنت، فناوری و آینده تعادل برقرار کند.
زمان شروع ثبتنام: 12 اردیبهشت 1405
پایان ثبتنام زودهنگام: 10 خرداد 1405 (30 روز)
پایان ثبتنام دیرهنگام: 30 خرداد 1405 (20 روز)
پایان ثبتنام فوقالعاده: 20 تیر 1405 (20 روز)
مهلت ارسال مدارک: 20 تیر 1405 (تا ساعت 24)
اعلام نتایج مسابقه: 30 مرداد 1405
- امکان ارسال مدارک از طریق سامانه (سایت کوچه) از تاریخ 31 خرداد 1405 فراهم خواهد بود.
- پرسشهای متقاضیان شرکت در مسابقه تا تاریخ 5 تیر 1405 از طریق ارسال پیام در اپلیکیشن «واتساپ» و «بله» به شماره تلفن 09335582350 و ایمیل info@kooche.org پاسخ داده خواهد شد. حداکثر زمان پاسخگویی به سؤالات 24 ساعت خواهد بود.
- شرکتکنندگان پس از اعلام نتایج، حداکثر تا پایان روز 6 شهریور 1405 مهلت دارند تا شکایت و اعتراض خود را همراه با مستندات به ایمیل info@kooche.org ارسال کنند. دبیرخانۀ مسابقه حداکثر 96 ساعت پس از دریافت شکایات، پاسخ مقتضی خواهد داد.
شرکت توسعۀ صنایع هایکا؛ تولید و اجرای پوشهای ساختمانی | میکروسمنت | تراتزو | اپوکسی | رنگهای ساختمان
حامیان مالی مسابقه هیچگونه ارتباطی با برنامۀ مسابقه ندارد.
اسناد و مدارک آثار در اختیار حامیان مالی قرار نخواهد گرفت
هدف اصلی حامیان مالی مسابقه مشارکت اجتماعی در یک رویداد فرهنگی-هنری در شهر تهران است.